Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/15105 K.2009/14251

Davacı, yaşlılık aylıklarının yersiz ödenmesi gerekçesiyle Kuruma, borçlu olmadığının tespitiyle, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm,davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Davacı, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca yersiz ödendiği gerekçesiyle geri istenen yaşlılık aylıkları tutarını borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda davacıya, 1.12.1998 tarihinden itibaren 1.3.1975-27.8.1997 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı,1.9.1997-31.12.1997 ve 10.7.1998-12.11.1998 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalı çalışmaları ve askerlik borçlanması dikkate alınarak 1.12.1988 tarihi itibariyle ...’dan yaşlılık aylığı bağlandığı,

3.2.2006 tarihli yazı ile davacının tahsisinde esas alınan süre içersinde, 1.2.1989 - 30.4.1989, 1.1.1990 - 30.9.1991, 1.2.1992 - 12.11.1998 tarihleri arasındaki yurt dışı çalışmalarının çakışması dolayısıyla Kurumca davacının sigortalılığını 31.12.1989 tarihi itibariyle sona erdirerek 10.7.1998 tarihinde yapılan askerlik borçlanmasını da iptal edip hizmetlerinin yeniden belirlenmesi sonucunda toplam 14 yıl 2 ay 28 günlük hizmet süresinin olduğu belirtilmek suretiyle yaşlılık aylığı iptal edilip davacının Kurumdan aldığı emekli aylığı ile faizleri tutarı toplam 31.320.42 TL’nin ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.

Ancak davacının yurt dışı hizmetlerinin dışlanması sonucunda Kurumda gerçekleşen hizmet süresinin 1.5.1975-31.1.1989,1.5.1989-31.12.1989 ve 1.10.1991-31.1.1992 tarihleri arasında toplam 14 yıl 11 ay sigortalı olduğu ihtilafsızdır.Kurum davacının 10.7.1998 tarihli askerlik borçlanması sırasında kurum sigortalısı olmadığından bahisle askerlik borçlanmasını iptal etmiş ise de 10.HD ve Dairemizin istikrar kazanmış uygulamaları gereğince sigortalının askerlik borçlanması yapabilmesi için sigortalı olarak tescili yeterli olup askerlik borçlanması sırasında fiilen sigortalı olması gerekmediğinden,davacının toplam 2 yıllık askerlik borçlanması da geçerli olup toplam sigortalılık süresi 16 yıl 11 aylık süreye ulaşmaktadır.

Mahkemece davacının askerlik borçlanmasının geçerli olduğunun tesbitine karar verilmekle birlikte davacının 1479 sayılı Yasa'nın geçici 10/1.maddesi uyarınca 15 yıl ve 55 yaş koşulUnun gerçekleşmediğinden 1.12.1998 tarihi itibariyle yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin yerinde olduğuna kararverilmiştir.

Davacının kısmi yaşlılık aylığına hak kazanması için 1479 sayılı Yasanın Geçici 10/1.maddesine göre 15 tam yıl sigortalılık ve 55 yaş koşulunun gerçekleşmesi ve prim borcunun bulunmaması gerekeceğinden ,davacı 1.12.1998 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazanamaz.Ancak davacı 23.9.1946 doğumlu olup, 23.9.2001 tarihi itibariyle 55 yaşını dolduracağından mahkemece takip eden ay başı olan 1.10.2001 tarihinden itibaren kısmi yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığının buna bağlı olarak yersiz ödenen aylıklardan ne miktarda sorumlu olduğunun hüküm yerinde tartışılmaması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.