Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/15357 K.2008/20033

Davacı, SSK.'lı hizmetleri hariç 16.05.1995-16.05.1996, 05.10.1996-19.05.1997, 27.09.1997-08.05.1998, 09.10.1998-08.05.1998,30.09.1999-10.05.2000 tarihleri arasında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delilerle ve hemken dayandığı gerektinrici nedenlere göre davalı kurumun tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Davacının temyizine gelince; Dava, davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, 16.05.1995 -16.05.1996,05.10.1996-19.05.1997,27.09.1997-08.05.1998,09.10.1998-.5.1999, 30.09.1999-10.05.2000 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece,davanın kısmen kabulu ile,davacının 16.09.1995-30.12.1995 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunu tesbitine karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Öte yandan Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Dosya kapsamından, davacının teslim ettiği ürün bedelinden ilk prim kesintisinin Mayıs 1995 tarihinde yapıldığı1995 yılında 7.ve 9.aylarda da kesintinin devam ettiği bundan sonraki kesintinin ise Mayıs 2007 tarihinde yapıldığı ,Ziraat Oda kaydının 01.10.1994 tarihinde başlayıp halen devam ettiği,muhtar beyanında 1995-2005 tarihleri arasında tarımsal faaliyette bulunduğu ve bu faaliyetin halen devam ettiğinin bildirildiği ihtilaf konusu dönemde 1996 yılında 138 gün 1997 yılında 127 gün 1998 yılında 149 gün,1999 yılında 138 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi olduğu görülmüştür.

Davacının Ziraat Odası kaydının 01.10.1994 tarihinden başlayıp halen devam etmesi nedeniyle ilk prim kesintisinin yapıldığı Mayıs 1995 tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.1995 tarihinde davacı 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğundan 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının sona erdiği dava tarihi arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli çalışmaları dışında tarım ... sigortalılık şartlarını taşıdığını göstermektedir.

Bu durumda mahkemece davacının talebide gözetilerek 30.4.1995-31.8.1995 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğundan 1995 yılı Mayıs, Temmuz ve Eylül aylarında yapılan prim kesintileri de dikkate alındığında 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığın sona erdiği 31.8.1995 tarihini takip eden 1.9.1995 tarihinden itibaren sigortalılığının başlatılarak davacının 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu süre dışında 1.9.1995-16.5.1996,5.10.1996-19.5.1997-27.9.1997-8.5.1998,9.10.1998-8.5.1999,30.9.1999-

10.5.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne varki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.