Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/16170 K.2009/14189

Davacı,1.10.1994 tarihinden sonra tarım ... 5.6.1996-31.3.1998 tarihleri arası 506 sayılı Yasa kapsamında 280 gün zorunlu SSK sigortalısı,20.4.1998-22.5.2002 tarihleri arası esnaf ... sonra tekrar tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile anılan hizmetlerinin birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1.Dosyadaki yazılara,toplanan delillere,hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalıların(SGK Başkanlığı) sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Davacı 01.10.1994 tarihinden sonra 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ Kur sigortalısı, 05.06.1996 -31.03.1998 arası 506 sayılı Yasa kapsamında toplam 280 gün zorunlu SSK sigortalısı,20.04.1998-22.05.2002 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa kapsamında esnaf Bağ Kur sigortalısı bu tarihten sonra da tekrar 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tesbiti ile anılan hizmetlerinin birleştirilmesi talebinde bulunmuştur.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının 01.10.1994 tarihinden sonra 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ Kur sigortalısı 05.06.1996 -31.03.1998 arası 506 sayılı Yasa kapsamında toplam 280 gün zorunlu SSK sigortalısı,20.04.1998-22.05.2002 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa kapsamında esnaf Bağ Kur sigortalısı bu tarihten sonra da 23.05.2002- 31.05.2006 tarihleri arasında tekrar 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar vermiştir.

Anılan kararda 01.10.1994 tarihinde başlayan tarım Bağ Kur sigortalılığının sona erdiği tarih açıkça belirlenmemiş olup, hüküm bu hali ile infaza elverişli bulunmamaktadır.

Öte yandan2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık01.10.1994 tarihinde başlayarak kısa süreli SSK ya tabi zorunlu sigortalılık süresi dışında 1479 sayılı yasaya tabi sigortalılığın başladığı tarihe kadar geçerlidir.

Davacının Tarım Bağ Kur sigortalılığının yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı ve 1479 sayılı Yasa'ya tabi Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı ve 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise,

tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı ve 1479 sayılı Yasa'ya tabi çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Davacının 20.4.1998-22.5.2002 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı uzun süreli olup davacının 20.04.1998-22.05.2002 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa kapsamında esnaf Bağ Kur sigortalılığının sona ermesinden sonra 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık için yazılı başvurusu bulunmadığından 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığın ürün tesliminde tevkifat yapılan dönem itibarı ile başlatılması gerekmektedir.Bu durumda davacının Tarım Bağ kur sigortalılığı ürün tesliminde yapılan tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.12.2005 tarihi ile dava tarihi olan 08.06.2007 tarihleri arasındadır.

Mahkemece yukarıda yazılı maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.