Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/16269 K.2009/14359

Davacı, emekli maaşından yapılan Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisinin iptaline, Kuruma borcu olmadığının tespitiyle, yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı emekli maaşından yapılan Sosyal Güvenlik destek Primi kesintisinin iptalini, Kuruma borcu bulunmadığının tesbitini ve yapılan kesintilerin yasal faiziyle iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davalı tarafın, davacının fiilen çalıştığını ispat edemediği gerekçesi ile araştırma yapmaksızın istemin kabulüne karar vermiştir.

Dosyadaki bilgilerden, davacının 22.6.1996 tarihinde 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalılığının başladığı, l.8.l993 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, değirmencilik işinden vergi kaydının 31.12.1996 tarihinde, Karacabey Ticaret ve Sanayi Odası ile Karacabey Ticaret Sicili kayıtlarının 20.10.1997 tarihinde sona erdikleri, Karacabey Demirciler, Marangozlar ve Benzerleri Odası’nda 22.6.1996- 20.9.2004 tarihleri arasında, Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Memurluğu’nda da 21.12.1984- 23.5.2006 tarihleri arasında kayıtlı olduğu,

Saran Değirmen Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortaklığı nedeniyle Karacabey Vergi Dairesindeki kaydının 28.5.1996- 7.1.2002 tarihleri, Karacabey Ticaret ve Sanayi Odasındaki kaydının 28.5.1996-11.1.2002 tarihleri, Karacabey Ticaret Sicil Memurluğundaki kaydının 28.5.1996-11.1.2002 tarihleri arasında bulunduğu, kayıtları nedeniyle Kurumun 1479 sayılı Yasa’nın Ek 20. maddesi gereğince davacı hakkında Yasa’nın yürürlüğe girdiği l.l0.l999 tarihinden başlayarak Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisi uygulaması yaptığı anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasa’nın Ek 20. maddesinde “ Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlananlardan 24.maddenin (l) numaralı bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya başlayanların” aylıklarından Sosyal Güvenlik Destek Primi kesileceği belirtilmiştir.

Davacının Limited Şirket Ortaklığı sebebiyle hissesini devrettiği 11.1.2002 tarihine kadar vergi, oda ve sicil kayıtlarının devam etmesi yine Karacabey Meslek Kuruluşu kaydının 20.9.2004 tarihinde, Bursa Sicil Memurluğu kaydının ise 23.5.2006 tarihinde sonra ermeleri 1479 sayılı Yasa’nın 24/1. maddesi uyarınca davacının bu tarihler itibariyle kendi ad ve hesabına bağımsız faaliyetinin mevcut olduğuna karine teşkil etmektedir.

Bu durumun aksinin iptali ise davacının gerçekten hangi tarihte çalışmasının sona erdiğinin usulünce yapılacak araştırma sonucunda belirlenmesine bağlıdır.

Bunun için yukarıda belirtilen oda ve sicil memurluğundan davacının kayıtlarının devam etme sebebi sorulmalı üyelik aidatlarını düzenli ödeyip ödemediği, toplantılarına katılıp katılmadığı araştırılmalı, kayıtlara konu işyeri tespit edilerek bağlı bulunduğu yerel yönetimlerden bilgi alınmalı, emniyet yoluyla işyeri çevresinden araştırma yaptırılarak faaliyetinin ne zaman sona erdiği belirlenmeli, Limited Şirket ortaklığına ilişkin vergi kayıtları getirtilerek incelenmeli, vergi dairesinden vergi ödemeleri hakkında bilgi alınmalı, ilgili Ticaret Sicil Memurluğundan şirket, şirketin faaliyeti,

davacının ortaklığı ve hisse devri hakkında ayrıntılı araştırma yapılmalı, şirketin davacının hisse devrinden sonra da devam ettiği özelikle dikkate alınmalı, deliller olabildiğince toplanarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, davanın sosyal güvenliğe yönelik olup bu tür davalarda, tarafların gösterdiği delillere bağlı kalınmaksızın resen araştırma ilkesi uyarınca araştırma yapılıp, delillerin toplanması gerektiği dikkate alınmaksızın, davalının fiilen çalışmayı ispat edemediği soyut gerekçesi ile gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın kurulan hüküm usul ve yasa’ya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.