Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/16958 K.2009/537

Davacı, 31.12.1982-22.3.1985 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 24.2.2005 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının 31.12.1982-22.03.1985 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun ve 24.02.2005 tarihli tahsis talebini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık almaya hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 1994 yılında 01.07.1979 tarihli vergi kaydı nedeniyle geriye yönelik olarak 20.4.1982 tarihi itibariyle tescil edildiği,01.07.1979-31.12.1982,25.10.1989-01.01.1991,01.01.1991-19.02.2004 ve 15.09.2004-devam şeklinde vergi kaydının,02.10.1996-15.12.2004 arasında esnaf ve sanatkarlar odası kaydının,29.04.1994-devam şeklinde sicil memurluğu kaydının ve 23.09.1980-15.08.2005,29.04.1994-28.09.1998 ve 20.04.2004-devam şeklinde şoförler ve otomobilciler odası kaydının bulunduğu başkaca bir kaydın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının 1479 sayılı Yasa gereği tescili 1994 yılında geriye yönelik olarak yapılmış olmakla, 1982 yılında yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu döneme ilişkin sigortalılık koşullarının oluşmadığı ortadadır.

Ne var ki, uyuşmazlık konusu dönem olan 31.12.1982-22.03.1985 tarihleri arasına ilişkin primleri, Kurumun 04.05.1994 tarih ve 016832 sayılı bildirimi üzerine 27.05.1994 tarihinde 3 taksit halinde tahsil edilmiş ve davalı Kurum tarafından uzun süre kullanılmış olduğundan Kurumun bu süreyi iptal etmesi Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağından bu süreyi de sigortalılık süresi olarak kabul etmek gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1.10.1997 gün ve 1997/10-578 Esas, 1997/758 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.

Yapılacak iş; davacının primleri Kurumun bildirimi üzerine tahsil edilen ve Kurum tarafından uzun süre kullanılan uyuşmazlık konusu olan 31.12.1982-22.03.1985 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunu tesbit etmek ve yaşlılık aylığı ile ilgili talebini değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.