Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/17776 K.2009/3418

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Y. Metal San.Tic.Ltd.Şti. Vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, iş kazası sonucu sürekli iş gücü kaybına uğrayan davacının maddi ve manevi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.

Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemece İş Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi verilen görevsizlik kararı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesince;11.04.2005 gün, 2005/3193 E ve 2005/6038 K sayılı ilamla vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmıştır.Yargıtay 13 Hukuk Dairesi’nin onama kararı taraflara tebliğ edilmiş ve mahkemenin kararı 21.06.2005 tarihinde kesinleşmiştir.Bu tarihten sonra Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 193.maddesinde açıklanan 10 günlük süre içinde herhangi bir işlem yapılmamıştır.

Bilahare, 17.11.2005 tarihinde davacı vekilince Ankara 25 Asliye Hukuk Mahkemesine verilen harçsız ve HUMK.m.179 da açıklanan ve bir dava dilekçesinde bulunması gereken unsurları içermeyen bir başvuru dilekçesi ile; “yargılamaya devam edilmesi için dosyanın görevli ve yetkili Ankara nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesi” talep etmiştir.

Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesince dosya İş Mahkemesine gönderilmiş, bu mahkemece dosya esasa kaydedilmiş ve yeniden yargılamaya başlanmıştır.Davalı tarafın zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı üzerine, başvuru dilekçesinin verilmesinden yaklaşık 3 yıl sonra mahkemece verilen mehil üzerine 24.04.2008 tarihinde davacı tarafından 14,00 YTL başvuru harcı yatırılmıştır.

İş Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Kısmen kabul kararı 10.000,00 YTL manevi tazminatın 01.11.1999 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılar S. Y.ve Metal saneyi Tic. Ltd. Şti den müştereken ve müteselsien tahsiline karar verilmiştir.

HUMK.nun 193.maddesine göre görevsizlik kararının kesinleştiği tarihten itibaren 10 günlük süre içerisinde dilekçeyle başvurulmadığı veya çağrı kağıdı çıkarılmadığı takdirde, dava aynı maddenin son fıkrası hükmü uyarınca açılmamış sayılır.

Bu itibarla, görevsizlik kararı veren mahkeme, görevsizlik kararında; “dava dosyasının talep halinde görevli mahkemeye gönderilmesine” karar vermekle yetinir. Dava dosyasını resen görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için, davacının 10 gün içinde görevli (yada görevsizlik kararı veren) mahkemeye başvurarak davalıya tebligat yaptırması gerekir.

Aksi halde dava açılmamış sayılır. (HUMK.m.193) Görevli mahkemeye başvurma süresi olan 10 günlük süre hak düşürücü nitelikte bir süre olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Görevli (veya görevsiz) mahkemeye başvuru bir dilekçe ile olur.

Bu dilekçe için bir şekil öngörülmemiştir.Bu dilekçe bir dava dilekçesi değildir.Dilekçede, davanın görevli mahkemede görülmesi için gerekli işlemlerin yapılması istenir.Sözü edilen 10 günlük başvuru süresi içinde görevli (veya görevsiz) mahkemeye başvurarak, karşı tarafa yapılacak tebligat giderinin ve varsa dosya gönderme masrafının ödenmesi gerekli ve yeterlidir.

Dava dosyasını alan görevli mahkeme, ilk olarak, 10 günlük süre içinde görevli (veya görevsiz) mahkemeye başvurulmuş olup olmadığını resen inceler.Mahkeme, 10 gün içinde başvurulmadığını tespit ederse, başkaca bir işlem yapmadan, resen davanın açılmamış sayılmasına karar verir.

Bu şekilde, 10 gün içinde başvurulması üzerine görevli mahkemede görülmeye başlanan dava, yeni bir dava olmayıp görevsiz mahkemede açılmış olan davanın devamı olduğundan, görevli mahkemede yeni bir harç alınmaz.

Somut olayda Ankara 25 Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının taraflara tebliğ edilip, 21.06.2005 tarihinde kesinleştiği ve bu tarihte HUMK.m.193 te öngörülen sürenin başlayıp, 31.06.2005 tarihinde dolduğu, buna karşılık davacının uzunca bir süre sonra, 17.11.2005 tarihinde görevsiz mahkemeye başvurarak HUMK.m.193 gereğince dosyanın görevli mahkemeye gönderilerek davaya devam edilmesini istediği anlaşılmaktadır. Açıklanan bu durum karşısında HUMK.m.193 te öngörülen 10 günlük “Hak Düşürücü Sürenin” dolduğu, bu süre dolduktan sonra harç yatırılarak dahi sürenin yeniden ihyasının usule ve kanuna ve istikrar kazanmış Yargıtay uygulamasına uygun düşmediği açıktır. (Y.H.G.K.nun 21.03.2007 gün ve 2007/1-147-154 sayılı kararı)

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Y.Metal San. Tic. Ltd. Şti vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.