Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/19254 K.2009/16227

Davacı,yaşlılık aylığından yapılan Sosyal Güvenlik Destek Primi kesinti işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı; yaşlılık aylığından yapılan Sosyal güvenlik destek primi kesintisinin iptalini borçlu bulunmadığının tesbitini ve yapılan kesintilerin idadesini talep etmiştir.

Mahkeme davacının yaşlılık aylığından yapılan sosyal güvenlik destek primi kesintisinin iptaline, kuruma borcu bulunmadığının tesbitine, atiye terk nedeniyle yapılan kesintilerin iadesi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.

Davacının şöförlük ve nakliye işi nedeniyle 26.12.1984 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalısı olduğu, vergi kaydının 30.3.1987-11.11.1998, oda kaydının 14.2.1985- 30.5.2007 sicil kaydının ise 14.2.1985-30.5.2007 tarihleri arasında bulunduğu davacıya 1.6.1998 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı kurumun davacının 30.5.2007 tarihine kadar devam eden kayıtlarını dikkate alarak 1479 sayılı Yasa'nın 24/I maddesine göre kendi adına ve hesabına bağımsız faaliyetinin devam ettiği gerekçesi ile bağlanan yaşlılık aylıklarından 1479 sayılı Yasa'nın Ek. 20.maddesi gereğince Yasanın yürürlüğe girdiği 1.10.1999 tarihinden itibaren kesinti yapılmasına karar verdiği dosyadaki delillerden anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasanın Ek 20. Maddesinde bu kanuna göre yaşlılık aylığı bağlananlardan 24. Maddenin (I) numaralı bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya başlayanların aylıklarından Sosyal Güvenlik Destek Primi kesileceği belirtilmiştir.

Davacının oda ve sicil kayıtlarının 30.5.2007 tarihine kadar devam etmesi 1479 sayılı Yasa'nın 24/I maddesi uyarınca bu tarihe kadar kendi nam ve hesabına bağımsız faaliyetin mevcut olduğuna karine teşkil etmektedir. Bu durumun aksinin ispatı ise davacının gerçekten hangi tarihte bağımsız çalışmasının sona erdiğinin usulünce yapılacak araştırma sonucunda belirlenmesine bağlıdır.

Bunun için işyerinin bağlı olduğu muhtarlık ve belediyeden bilgi alınmalı, emniyet aracılığıyla işyeri çevresinden araştırma yaptırılmalı, faaliyetin ne zaman sona erdiği açıkça tespit edilmeli, ilgili oda ve sicil memurluğuna yazı yazılarak kayıtların neden devam ettiği araştırılmalı, aidatlarını ödeyip ödemediği ve ödemelerin tarihi ile nitelikleri sorulmalı, işyerinin niteliği dikkate alınarak şöförlük ve nakliye şeklinde bir faaliyet mevcut ise aracın trafikteki kaydı ve devir tarihi hakkında bilgi alınmalı tüm deliller toplanarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin yaptığı araştırmaların yetersiz olduğu, emniyet araştırmasının nakliye ve şöförlük işi üzerine olmadığı, oda ve sicil kaydının neden devam ettiğinin belirlenmediği, trafikten bilgi alınmadığı yukarıda belirtilen hususların eksik olduğu sonuç olarak yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile sonuca gidildiği ortadadır. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.