Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/20523 K.2010/580

Davacı, yurt dışı çalışma başlangıç tarihi olan 27.05.1985 tarihinin sigortalı başlangıç tarihi olarak kabulü ile yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının Türkiyede sigortalı çalışma başlangıç tarihinin yurt dışında çalışma başlangıç tarihi olarak kabul edilen 27.05.1985 tarihi olduğunun ve 01.10.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece Avusturalya Devleti ile Türkiye arasında yürürlükte olan bir sosyal güvenlik anlaşması bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de varılan bu sonuç doğru değildir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 3201 sayılı Yasa kapsamında yurt dışında geçen 27.05.1985-30.06.2000 tarihleri arasındaki 5433 gün çalışmasını borçlanmak için Kuruma başvurduğu, borçlanma talebinin davalı Kurumca kabul edildiği, davacının bu çalışmalarına isabet eden 27.517,00 TL.'nı 08.11.2006 tarihinde Kuruma ödediği, 24.09.2003-30.09.2003 tarihleri arasında Türkiye'de 506 sayılı Yasa kapsamında 7 gün zorunlu sigortalı çalışmasının bulunduğu,

davalı Kurumca davacının sigorta başlangıç tarihinin 21.08.1988 tarihi olarak kabul edildiği Türkiye ile Avustralya Devleti arasında 04.11.1971 (doğru tarih 04.11.1972'dir) tarihinde imzalanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin Avustralya Devleti tarafından tek taraflı bir işlemle 30.06.1991 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı ve dava tarihine kadar imzalanmış yeni bir sözleşmenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

3201 sayılı Yasa'nın 5/2 maddesine göre sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayılarının , prim ödeme gün sayıları ile fiili hizmetlerine katılacağı, sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürüleceği bildirilmiştir.

Öte yandan Anayasamızın 90/son maddesinde öngörüldüğü üzere; yöntemine göre yürürlüğe konulmuş uluslararası sözleşmelerin kanun hükmünde olduğu bildirildiğinden Türkiye-Avustralya Devleti arasında 04.11.1972 tarihinde imzalanan sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunması halinde davacının Avustralya Sigortasına giriş tarihi Türkiye'de ilk sigorta giriş tarihi olarak kabul edilmelidir. HGK.'nun 21.03.2001gün ve 2001/10-232 E, 2001/272 Ksayılı kararı da aynı yöndedir.

Uyuşmazlık davacının yurt dışında çalışmaya başladığı 27.05.1985 tarihinde yürürlükte olan sözleşme hükümlerinden yararlanma hakkı bulunup bulunmadığı, sözleşmede sigorta başlangıç tarihi ile ilgili bir hüküm olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda davacının yurt dışında çalışmaya başladığı 27.05.1985 tarihinde yürürlükte olan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi 30.06. 1991 tarihinde tek yanlı olarak yürürlükten kaldırılmış olduğuna göre davacının 27.05.1985-30.06.1991 tarihleri arasındaki dönemde geçen çalışmaları yönünden Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümlerinden yararlanma hakkının bulunduğunun kabulü gerekir.

Yapılacak iş; Türkiye ile Avustralya Devleti arasında 04.11.1972 tarihinde imzalanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Dış İşleri Bakanlığından istenip getirtilerek sözleşmede böyle bir hüküm bulunup bulunmadığını belirlemek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.