Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/20726 K.2010/2193

Davacı, davalı i şveren nezdinde 1.10.2000-7.9.2005 tarihleri arası çalıştığının tespiti ile işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, davalıya ait işyerinde mikser operatörü (ağır iş makinası şoförü) olarak 01.10.2000-07.09.2005 tarihleri arasında geçen ve SGK'na eksik bildirilen çalışmalarının tespiti ile işçilik alacaklarının davalı işverenden tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tesbit davasının ispatlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin belirlenmesinde güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne var ki bu tür deliller salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı mümkündür. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer delillerle dahi sonuca gitmek mümkündür.

Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; davacının davalı işyerinden 20.04.2001-07.09.2005 tarihleri arasında bildirimi yapılmıştır.Mahkemece çalışmanın başlangıcı ile ilgili dinlenen bordro tanıkları kesin bilgi verememişlerdir.Dolayısı ile çalışmanın başlangıcı kesin olarak saptanmamıştır. Kurum kayıtlarında görünen ve nizasız 20.04.2001-07.09.2005 tarihleri arası bildirilen süreler ile kabule konu 01.10.2000-20.04.2001 tarihleri arası süreler toplamı üzerinden işçilik alacakları hesap edilmiş ise de davacının işyerinde geçen hizmet süresi tam olarak ve vicdani kanaat oluşturacak şekilde belirlenmeden sonuca gidilmiştir.

Yapılacak iş, öncelikle davacının tesbitini istediği ve eksik incelemeye konu olan 01.10.2000-20.04.2001 tarihleri arasındaki sürelerle ilgili olarak işverenden imzalı ücret bordrolarını istemek, imzalı ücret bordrosu olan dönemlerde imzalı ücret bordosundaki süreler kadar, olmayan sürelerde işverenin kayıtlarına geçmiş bu dönemin tamamında çalışan bordro tanıkları, bulunamadığında bu dönemler için iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken,

işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları veya işverenleri gibi kişilerin davacı çalışmasına ilişkin bilgilerine başvurmak,çalışma süreleri ve çalışmanın başlangıç tarihini şüpheye mahal bırakmayacak biçimde belirlendikten sonra işçilik alacaklarını hesaplatmak ve tüm deliller toplandıktan sonra bir arada değerlendirilip sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.