Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/3784 K.2009/14

Davacı, emekli aylıklarından yapılan Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintilerinin iptaliyle, kesintilerin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Davacı emekli aylıklarından yapılan Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintilerinin iptali ile kesintilerin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme istemin kabulüne karar vermiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacıya 01.07.1999 tarihinden itibaren emeklilik aylığının bağlandığı, 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığına konu kayıtlardan, vergi kaydının, küçükbaş hayvan üreticiliği nedeniyle 27.06.1984-31.12.2001 tarihleri arasında, bakkal işletmeciliğinden 12.09.1994-31.12.2001 tarihleri arasında, zahirecilik işinden dolayı da 13.03.2002-30.09.2002 tarihleri arasında bulunduğu,Esnaf ve Sanatkarlar Odası’nda mesleği bakkal olarak 21.11.1994-11.05.2006 tarihleri arasında kayıtlı olduğu, sicil kaydının ise 04.01.1995-17.05.2006 tarihleri arasında mevcut olduğu,

davacının kayıtlarının devam etmesi dikkate alınarak 1479 sayılı Yasa’nın Ek 20. maddesi uyarınca 01.10.1999 tarihinden itibaren hesaplanan Sosyal Güvenlik Destek Primi ve gecikme cezasının emekli maaşından kesilerek Kurumca tahsil edildiği görülmüştür.

1479 sayılı Yasa’nın Ek 20. maddesinde bu Kanun’a göre yaşlılık aylığı bağlananlardan 24’üncü maddenin birinci bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya başlayanların aylıklarından, çalışmalarının sona erdiği ay dahil olmak üzere %10 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesileceği belirtilmiştir.

Davacının kayıtlarının yasanın uygulanmaya başladığı 01.10.1999 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinde öngörüldüğü şekilde devam etmesi, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmalarına devam ettiğine karine teşkil etmektedir.Kayıtlar her zaman gerçeği göstermediğinden davacının 01.10.1999 tarihinden sonra kendi nam ve hesabının bağımsız çalışmalarının devam edip etmediği, ayrıntılı araştırılarak sonuca gidilmelidir.

Buna göre, davacının 31.12.2001 tarihine kadar devam eden küçükbaş hayvan üreticiliği ve bakkaliye kayıtları ile 13.03.2002-30.09.2002 tarihleri arasındaki zahirecilik işinden kaynaklanan vergi kaydı nazara alınarak ilgili mal müdürlüğünden vergi kayıtlarının devam nedeni sorulmalı, vergi ödemelerine ilişkin bilgi alınmalı, işi bırakması ile ilgili yoklama fişleri ve tutanaklar düzenlenmiş ise getirtilerek incelenmeli, Mayıs/2006 tarihine kadar mevcut olan oda ve sicil kayıtları yönünden de araştırma yapılmalı kayıtların devam sebebi ile aidatların ne zamana kadar ödendiği sorulmalı, küçükbaş hayvan üreticiliği,

bakkallık ve zahirecilik işlerini yaptığı işyeri adresleri belirlenerek bu yerlerden, davacıyla irtibata geçilmeden, emniyet marifetiyle soruşturma yaptırılarak işyerlerinin faaliyetinin sona erdiği tarihler belirlenmeli, işyerlerinin bağlı olduğu muhtarlık ve belediyeden bilgi alınmalı, deliller olabildiğince toplanarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2007/21-122-106 sayılı kararda bu yöndedir.

Mahkemece yukarıda açıklandığı şekilde araştırma yapılarak istem hakkında bir karar vermek gerekirken, yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde,davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.