Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/4214 K.2009/1537

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1.2.1981-31.7.1985 tarihleri arasında Kuruma bildirilen çalışmaların kendisine ait olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı işyeri numarası 66556 iken 138813 olarak değişen davalıya ait kasap dükkanında sigorta primleri de ödenen 1.2.1981-31.3.1985 tarihleri arasındaki çalışmaların kendisine ait olduğunun tesbitini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davalı işyerinde 1981 yılından 120 gün, 1982/1. dönem ile -1983/2. dönem arasında 270 gün olmak üzere bildirilen primleri ödenmiş toplam 390 gün çalışmanın davacıya aidiyetinin tesbitine karar verilmiştir..

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, mahkemece 66556 nolu ve 138813 nolu işyerlerinin hangi tarihte 506 sayılı Yasa kapsamına alındığının Kurumdan sorulmadığı, ancak davalı Kurum vekilinin dilekçesinde her iki işyerinin sahipleri, adresleri ve yasa kapsamına alındıkları ve çıktıkları tarihlerin farklı olduğunun bildirdiği, davacı adına 66556 nolu işyerinden 1.2.1981 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, işe giriş bildirgesinde bu işyerinin H.ve M.K.'e ait olduğunun yazılı olduğu ve işe giriş bildirgesindeki imza üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde imzanın davacıya ait olduğunun berlirlendiği,

138813 nolu işyerinin uyuşmazlık dönemine ait olarak 1981/2, 1981/3 ve 1984 ile 1985 yıllarına ait dönem bordrolarının gönderildiği diğer dönem bordrolarına rastlanılmadığının bildirildiği, gelen nüfus kayıtlarına göre davacı dışında aynı isimli faklı dört kişinin bulunduğu ve bunlardan Mehmet oğlu 1950 doğ Y.K.

In SSK sicil numarasının 5534041 olduğu ve getirtilen SSK dosyasında dava konusu 66556 nolu işyerinden 1.3.1973 tarihli giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, bu dosyadaki yedi adet farklı tarihli işe giriş bildirgesi üzerinde yaptırılan imza incelemesi sonucunda bu bildirgelerdeki imzaların davacının eli ürünü olmadığının belirlendiği ve dava dışı Y.K. in hizmet cetvelinde de 66556 nolu işyerinden 1982/1 dönemden 31.5.1982 tarihleri arası ve 1.11.1982-1.6.1983 tarihleri arasında 270 gün bildirim bulunduğu ve nüfus kaydının altında Bağ Kur’dan emekli olduğunun yazılı olduğu ,

davacının hizmet cetvelinde ise 6656 nolu işyerinden1.2.1981-1.4.1981 tarihleri arasında 70 gün ve 138813 nolu işyerinden de 1.5.1981 tarihinden 1981/3 dönemine kadar 120 gün çalışmasının göründüğü, 138813 nolu işyerinden 1981 yılı 11. ve 12. aylar, 1982 yılı tüm aylar , 1983 yılı 1.,2.,4. aylarda prim yatırıldığına dair aylık bildirgelerin bulunduğu, yine dosya arasında dava dışı Y.K.'in hizmet cetvelinde bulunan uyuşmazlık dönemine ait sürelerin aynı tarih ve dönemler itibariyle 1.12.1950 doğ Y.K. adında birinin hizmet cetvelinde de kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır .

Sosyal güvenliğine ilişkin bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği gözönünde tutularak gerektiğinde doğrudan soruşturma genişletilmek suretiyle deliller olabildiğince toplanarak sonuca gidilmelidir. Somut olayda mahkemece davacının istediği sigorta primleri yatan günlerin dava dışı 5534041 sicil nolu 1950 doğumlu Y.K.'in SSK dosyasındaki hizmet cetvelinde görünmesine rağmen bu yönde bir araştırma yapılmadan aynı sürelerin davacı adına da tesbit edilmesi ve 1981 yılında tesbitine karar verilen 120 günlük sürenin hangi işyerinde hangi tarihler arasında geçtiği belirtilmeden eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği görülmektedir.

Yapılacak iş; öncelikle nüfustan gelen yazıya göre davacı ile aynı ismi taşıyan dört kişinin SSK kapsamında çalışmaları olanlar ile uyuşmazlık konusu dönemdeki çalışmaların hizmet cetvelinde göründüğü 1.12.1950 doğumlu Y.K. isimli birinin bulunup bulunmadığı nüfustan araştırıldıktan sonra bulunması durumunda o kişinin de SSK tabi kayıt ve bilgileri saptanıp bu kişiler yöntemince davaya dahil edilerek bu kişilerin gösterecekleri deliller toplanarak ve tesbiti istenen sürelerin bu kişilerin emekliliklerine veya hizmetlerine sayılıp sayılmadığının ilgili sosyal güvenlik kurumundan sorularak tesbit edilmesi,

6656 ve 138813 nolu işyerlerinin davacının iddiası gibi birbirinin devamı olup olmadığının araştırılması için işyeri dosyaları getirtilerek yasa kapsamına alınıp çıkarıldıkları tarihlerin Kurumdan sorulması, 1981,1982,1983 yıllarına ait Kuruma 138813 nolu işyerinden verilen aylık bildirgelerin fotokopileri de eklenerek bu bildirgelerin hangi işçiler için verilen pirimler olduğu ve bu primlere esas hizmetlerin kimlerin hizmet cetvelinde yer aldığının Kurumdan sorulması,

dava dışı Y.K.’in hizmet cetvelinde görülen hizmetlerin bildirildiği 66556 nolu işyeri dönem bordrolarının getirtilerek bu işyerinde davacı ile aynı dönmede çalışan varsa bordro tanıklarının dinlenmesi, bordro tanığının bulunmaması veya beyanlarının yeterli olmaması halinde davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek,

komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlar tesbit edilip, kayıtları getirtilerek beyanlarına başvurmak ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek çalışmaların kime ait olduğu konunda hiç bir kuşkuya ver vermeyecek açıklıkta karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.