Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/743 K.2008/11468

Davacı, ilk kesinti -1.6.2006 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının ilk prim kesintisinin Kurum hesabına intikal ettiği tarihten 1.6.2006 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının prim kesintisinin Kurum hesabına intikal ettiği tarihi takip eden aybaşı, dikkate alınarak 1.6.1999 tarihinden tarım Bağ Kur sigortalısı olduğu, 9.5.1998-31.12.1998 tarihleri arasında ve 1.6.2003-31.12.2003 tarihleri arasında tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa' da 506 sayılı Yasa'nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum'a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum'a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum'ca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36.maddesi kapsamında Kurum'un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ¬Kur'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum'a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Bağ¬Kur'un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa'nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının teslim ettiği ürün bedelinden tarım Bağ-Kur'a ilk prim kesintisinin 22.4.1998 tarihinde tevkifat yoluyla kesildiği, 31.5.2003, 31.7.2004 tarihlerinde prim kesintisi yapıldığı ancak 1999,2000,2001,2002,2005 ,ve 2006 yıllarında prim kesintisi yapıldığına ilişkin bir belgenin dosyada bulunmadığı, davacının 9.6.2006 tarihinden beri ziraat odasına kayıtlı olduğu, kooperatife üye olmadığı, tarım arazisinin bulunduğu ve 1.6.2006 tarihinden itibaren tarım Bağ Kur sigortalısı olarak Kurum'a kayıt ve tescilinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkeme kararları H.U.M.K 388 ve 389 maddelerindeki koşulları taşımalı ve kararda taraflara yüklenen görev ve haklar şüphe ve tereddüte yer vermeyecek surette açık, net ve infazı kabilolmalıdır. Mahkemece davacının prim kesintisinin Kurum hesabına intikal ettiği tarihi takip eden aybaşından denilmek suretiyle tarım Bağ Kur sigortalılığı 1.6.1999 tarihinden itibaren başlatıldıktan sonra geriye doğru gidilerek aynı zamanda 9.5.1998-31.12.1998 tarihleri arasında da davacının tarım Bağ Kur Sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesiyle davacının sigorta başlangıç tarihi açısından hükmün kendi içinde çelişki oluşturduğu ve infazda tereddütlere yol açacağı görülmektedir.

Mahkemece davacının tarım Bağ Kur sigortalılık başlangıç tarihi ve sigortalılık süreleri hiçbir tereddüt ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilmesi gerekirken yazılı şekilde çelişkili karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.