Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/7788 K.2009/5475

Davacı, SSK'lı hizmetleri hariç l.3.l986- l.l.2000 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının dava tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli SSK sigortalılık süreleri dışında l.3.l986- l.l.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı yasaya tabi sigortalı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının l.3.l986- l.l.2000 tarihleri arasında, l.8.l987-3l.l0.l989 tarihleri arasında geçen 960 günlük SSK'lı çalışmaları dışında kalan sürelerde 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiş ise de, varılan bu sonuç eksik incelemeye dayalıdır.

Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa'nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise; tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK'lı çalışmanın sona ermesinden sonra,

2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.2.2007 gün ve 2007/21-73 Esas, 2007/71 Karar sayılı kararı da aynı yöne ilişkindir.

Somut olayda, Davacının 2926 sayılı Yasa'ya tabi geçen hizmetleri nedeniyle l.3.l985 tarihinden başlamak üzere tescilinin yapıldığı, Kurumun SSK'lı çalışmaya başladığı tarihten bir gün öncesi olan 28.2.1987 tarihi itibariyle sigortalılığını terkin ettiği, Davacının 2926 sayılı Yasa gereğince hiç prim ödemesinin olmadığı, ziraat odasına kaydının bulunmadığı,

Çayıralan Tarım Kredi Kooperatifine 6.10.l994 tarihinden itibaren kayıtlı olup, yapılan Cumhuriyet Savcılığı araştırması ile de, l985 yılından itibaren, çiftçilik ile uğraşmasına rağmen, bazı zamanlarda da boyacılık işini yapmak üzere şehir dışına gittiği bildirilmiş olup ekli hizmet cetveli ile de davacının l.3.l987-3l.l0.l989 tarihleri arasında kesintisiz olarak 960 günlük SSK'ya tabi çalışmasının bulunduğu, adına kayıtlı zirai nitelikte taşınmazının da olmadığı görülmektedir.

Mahkemece, davacının 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışması kısa süreli çalışma sayılarak bu sürenin dışlanmasına karar verilmiş ise de yukarıda açıklanan ilke ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı gereğince bu çalışmanın uzun süreli kesintisiz çalışma olduğu,

2926 sayılı yasa'ya tabi sigortalılığının bu çalışmanın başlamasından önce sona erdirilmesi işleminin yerinde olup, davacının 2926 sayılı yasa gereğince sigortalılığının yeniden başlatılabilmesi için doğrudan prim yatırılması veya aynı yasa'nın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescilinin mümkün olabileceği açık iken, bu yönde hiç bir araştırma yapılmaksızın prim ödemesi de bulunmayan davacının, SSK'lı sigortalılığının sona erdiği 3l.l0.l989 tarihini takip eden l.ll.l989- l.l.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı sayılması eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu açıktır.

Yapılacak iş; Davacının, 2926 sayılı Yasa'nın 36.maddesine göre, ürün bedellerinden yapılmış tevkifat kesintisinin olup olmadığını yöntemince araştırmak kesintisinin bulunduğunun tespiti halinde davacının SSK'lı çalışmasının sona erdiği tarih ve davadaki istemi de dikkate alınarak varsa, bu kesintiyi takip eden aybaşından başlamak üzere, l.l.2000 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine, aksi halde ise, davacının l.3.l985 ila 28.2.1987 tarihleri arasında zaten kurumca 2926 sayılı sigortalı sayıldığından bu tarihler itibariyle de yeniden hüküm kurulmasında hukuki yarar olmadığı da gözetilerek diğer sürelere ilişkin istemin reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, Davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.