Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/8062 K.2009/5734

Davacı, 20.04.1982-22.03.1985 ve 02.09.2002-31.05.2006 tarihleri arası ... sigortalısı olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm,davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 20.04.1982-22.03.1985 ve 02.09.2002-31.05.2006 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun ve dava tarihi itibariyle emekli olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 08.05.1981 tarihli bildirgeye göre13.12.1979 tarihli oda kaydı nedeniyle aynı tarih itibariyle tescil edildiği,30.07.1986-03.05.1995 arasında vergi kaydının,13.12.1979-02.09.2002 arasında esnaf ve sanatkarlar odası kaydının bulunduğu başkaca bir kaydın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının 1479 sayılı Yasa gereği tescili 1981 yılında geriye yönelik olarak yapılmış olmakla, 1981 yılında yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesi gereğince uyuşmazlık konusu 20.04.1982-22.03.1985 dönemine ilişkin sigortalılık koşullarının bulunduğu, ancak 02.09.2002 tarihinden sonraki dönem için herhangi bir kaydı bulunmadığından sigortalılık koşullarının oluşmadığı ortadadır.

Öte yandan, uyuşmazlık konusu dönem olan 20.04.1982-22.03.1985 tarihleri arasına ilişkin sigortalılık koşulları oluştuğundan ve bu döneme ilişkin primleri 31.12.1991 yılı sonu itibariyle çıkan af yasasından yararlanmak suretiyle tahsil edilmiş ve davalı Kurum tarafından uzun süre kullanılmış olduğundan Kurumun bu süreyi iptal etmesi Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağından bu süreyi de sigortalılık süresi olarak kabul etmek gerekir.

Ne var ki,uyuşmazlık konusu 02.09.2002-31.05.2006 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise davacının sigortalılık koşulları oluşmadığı gibi davacı bu döneme ilişkin primleri 5458 sayılı yapılandırma yasasından yararlanmak suretiyle ödemiş ise de 1999 yılından sonra 17.05.2006 tarihine kadar ki bu ödemesinin dışında Kuruma yaptığı prim ödemesi olmadığı gibi 5458 sayılı Yasa’dan yararlanmak suretiyle tahsil edilen bu döneme ilişkin primlerin Kurum tarafından uzun süre kullanılmış olduğundan da sözedilemez.Bu nedenle bu dönemde davacının sigortalı sayılması doğru değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1.10.1997 gün ve 1997/10-578 Esas, 1997/758 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.

Yapılacak iş; davacının primleri tahsil edilen ve Kurum tarafından uzun süre kullanılan uyuşmazlık konusu olan 20.04.1982-22.03.1985 tarihleri arasındaki dönem yönünden 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine, uyuşmazlık konusu olan 02.09.2002-31.05.2006 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise sigortalılık isteminin reddine, kabul edilen 20.04.1982-22.03.1985 tarihleri arasındaki sigortalılık süresi ile birlikte davacının yaşlılık aylığı talebi değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.