Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/8279 K.2008/18837

Davacı, SSK.'lı süreler hariç 1.8.1988-31.1.2001 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine 1.12.2005 tarihinde başlatılan tarım ... sigortalılığının iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermişr. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara,toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacının temyizine gelince;Dava, davacının 01.08.1988 ile 31.01.2001 tarihleri arasında SSK.'na tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti ve 01.12.2005 tarihinde başlatılan tarım ... sigortalılığının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kısmen kabulu ile davacının 01.06.1998-31.01.2001 tarihleri arasında tarım ... sigortalılısı olduğunun tesbiti ile 01.12.2005 tarihinde başlatılan tarım ... sigortalılığının iptaline karar verilmiştir.Toplanan delilerden davacının 01.12.2005 tarihinde başlatılan tarım ... sigortalılığının iptaline karar verilmesi doğrudur.Ancak tarım ... sigortalılığının 01.06.1998 tarihinde başlatılmasına ilişkin karar doğru değildir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle

kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının köy muhtarlığınca düzenlenen bildirge üzerine davalı Kurumca re’sen 01.08.1988 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasaya tabi tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, SSK. hizmet cetvelinden ihtilaf konusu dönemde 1988 yılında 13.06.1988-01.09.1988, tarihleri arasında49 gün ve 1989 yılında ise21.08.1989-16.09.1989 tarihleri arasında 27 gün ,1990 yılında 14.05.1990-12.08.1990 tarihleri arasında 88 gün,06.05.1991-27.01.1992 tarihleri arasında 199 gün,1994 yılında 18.08.1994-31.12.1994 tarihleri arasında 132 gün,kısa süreli SSK’na tabi çalışmalarının bulunduğu ,

durumun davalı Kurumca öğrenilmesi üzerine de sigortalılığının başlangıcından itibaren iptal edildiği görülmüştür.Davacının ihtilaflı dönemde 27.04.1998 tarihinden başlayarak teslim ettiği ürünler nedeniyle Tekel İdaresi tarafından 1999,2000,20022002 yıllarında prim kesintisinin yapıldığı görülmüştür.Yapılan zabıta araştırması ve tanık beyanlarından da davacının 1988-2001 tarihleri arasında hayatını tarımsal faaliyetle kazandığı açıkça ortadadır.

Davacı, 01.08.1988 tarihinde re’sen tarım ... sigortalısı olarak tescil edilmiştir.Ancak tescil tarihinde 13.06.1988-01.09.1988 tarihleri arasında SSK’na tabi zorunlu sigortalı olduğundan ve hukuk sistemimizde çifte sigortalılık mümkün olmadığından tarım ... sigortalılığının 01.08.1988 tarihinde başlatılması düşünülemez .Ne varki davacının tescil tarihindeki SSK’na tabi sigortalılığı uzun süreli çalışma olmayıp 01.09.1988 tarihinde sona ermiştir.Bu durumda davacının 2926 sayılı yasaya tabi sigortalılığının SSK’na tabi sigortalılığın sona erdiği 02.09.1988 tarihinden başlatılarak 31.01.2001 tarihleri arasında SSK’na tabi sigortalılığı dışında

tarım Bağ_Kur sigortalısı olduğuna karar verilmesi gerekirken ilk prim ödemesini takip eden ay başı olan 01.06.1998 tarihinden başlatılması usul ve yasaya aykırıdır

.Ne varki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7 maddesi gereği hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.