Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2008/8887 K.2009/5905

Davacı,1.8.2002 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti ile ... sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 22.05.1985-20.03.1997 tarihleri arasında ve 02.02.1998-31.07.2002 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının iptaline yönelik Kurum işleminin iptali ile 01.08.2002 tarihi itibariyle kısmi yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 02.07.1979 tarihli giriş bildirgesine göre 21.04.1978 tarihli oda kaydı nedeniyle aynı tarih itibariyle tescil edildiği,20.04.1982 tarihinde vergi kaydı olmadığı nedeniyle terkin edildiği,22.05.1985 tarihinde oda kaydı nedeniyle yeniden tescil edildiği,20.03.1997 tarihinde SSK’na tabi çalışma nedeniyle terkin edildiği,02.02.1998 tarihinde oda kaydı nedeniyle yeniden tescil edildiği, tescilinin devam ettiği,davacının 31.07.2002 tarihli tahsis talebinde bulunduğu,

Kurum Müfettişince 22.10.2001 tarihinde davacının kayıtlı olduğu oda kayıtları üzerinde yapılan inceleme üzerine,oda kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı,üyeliklerin usulüne göre yapılmadığı nedenleriyle oda kayıtlarının sigortalılığa esas alınmaması gerektiğinin bildirilmesi üzerine Kurumca davacının 20.04.1982 tarihi ve sonrasında oda kaydına dayalı sigortalılığının iptal edildiği,24.04.1978-01.01.1981 tarihleri arasında vergi kaydının,21.04.1978-devam şeklinde esnaf ve sanatkarlar odası kaydının bulunduğu başkaca bir kaydın bulunmadığı,

1979/7,1998/3,4,6,7,8,9,10, 1999/3,4,5,6,8,9,10,11,12, 2000/1,2,3,5,6,7,9.,2001/9. aylarda prim ödemelerinin bulunduğu,15.07.1995 tarihinden itibaren yurtdışına sürekli giriş çıkış yaptığı,zabıta araştırmasında davacının uzun süredir Yunanistan da bulunduğunun tesbit edildiği,tanıklarca davacının 5-6 yıl önce motorsiklet tamir işini bıraktığı ve şu an yurtdışında olduğunun beyan edildiği anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Somut olayda, davacının 1479 sayılı Yasa gereği tesciline dayanak olan 02.07.1979 tarihli giriş bildirgesinde oda kaydının 21.04.1978 tarihinde başladığının ve devam ettiğinin belirtilmiş olması karşısında davacının bu tarihten itibaren oda kaydının bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği ve 21.04.1978 tarihinde yürürlükte bulunan 1479 sayılı Yasa'nın 24.maddesi gereğince oda kaydı devam ettiği için bu tarihten itibaren sigortalılık koşullarının bulunduğu ortadadır.Öte yandan davacının yurtdışına ilk defa çıktığı 15.07.1995 tarihinden sonra kendi nam ve hesabına esnaf faaliyetinde bulunmadığı , zabıta araştırması,

tanık beyanları ve davacının yurtdışına giriş ve çıkış tarihlerini gösteren Emniyet Müdürlüğü yazısından anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, ihtilaflı dönemde davacının oda kaydına dayalı sigortalılık sürelerinin 20.04.1982 tarihinden yurtdışına ilk defa çıkış yaptığı 15.07.1995 tarihine kadar devam ettiği gözetilmeyerek yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının, oda kaydının devam ettiğini kabul ederek ve talebine bağlı kalınarak(20.04.1982-22.05.1985 tarihleri arasına yönelik davacının talebi yok.), kendi nam ve hesabına fiili ve gerçek çalışmasının bulunduğu 22.05.1985-15.07.1995 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunu kabul etmek, davacının 1998,1999,2000,2001 yıllarında ödemiş olduğu primleri sigortalı sayılan günlere ilişkin prim borçlarına saymak, artarsa prim ödeme tarihlerinde davacıyı isteğe bağlı sigortalı saymak,tahsis talep tarihi itibariyle prim borcu bulunup bulunmadığını ve kısmi yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını araştırmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.