Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/11961 K.2009/14196

Davacı, 2926 sayılı Yasa'ya göre sigortalı olduktan sonra 1479 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları nedeniyle iptal edilen ve primleri ödenen sürelerde tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1.10.1986- 1.8.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece belirtilen sürede tarımsal faaliyetine dair yeterli delil olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle

kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının 1.8.1986 tarihinde tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, ... kooperatifi kaydının 26.12.1980 ve devamı şeklinde ziraat odası kaydının 25.12.2006 ve devamı şeklinde olduğu, Tarım Kredi Kooperatif üyeliğinin olmadığı, 10.12.1999 tarihinde kadastrodan edinilen 2587 m2 tarlasının olduğu zabıta araştırması ve muhtarlık beyanında 18 dekar tarlasının ve 5 büyükbaş 7 küçükbaş hayvanının bulunduğu, 2003,2004,2005,2006,2007,2008,2009 yıllarında tarım ... sigortalısı olarak prim ödediği,

sebzecilik faaliyetinden dolayı l.l.l98l tarihinde başlayan vergi kaydı nedeniyle 20.4.1982 tarihinde 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu ... sigortalısı olarak tescil edildiği ve 20.4.1982- 25.7.1984 ile 1.1.1986- 22.9.1986 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı sayıldığı davalı kurumca 2008 yılında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılıktan haberdar olunması üzerine tarım ... sigortalılığının ilk tescil tarihinden itibaren iptal edildiği, prim ödemelerine göre yeniden tescilinin 1.8.2003 tarihinde yapıldığı görülmüştür.

Sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılığa yer verilmediğinden davacının davalı Kurumca ilk tescilinin başlangıç tarihinin iptal edilmesi doğrudur.

Ancak davalı Kurum araştırma görevini gereği gibi yerine getirip aynı Kurumda kayıtlı olan 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı belirleyip zamanında davacının sigortalılığını iptal etmiş olsaydı davacı 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının sona erdiği 22.9.1986 tarihinden sonra 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tescil edilebilmesi için Kuruma müracaatta bulunabilecek ve sosyal güvenceden yoksun kalmayacaktı.Kurum kendi hatasından yararlanamayacağından ve geriye doğru bir işlemle davacıyı sosyal güvenlik hakkından yoksun bırakamayacağından ve davacının tarımsal faaliyeti ziraat odası kaydı ile ispatlandığından davacının iptal edilen sigortalılığının 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının son bulduğu tarihi takip eden günde başlatılması gerekir.

Mahkemece davacının 26.12.1980 tarihinde başlayan ... kooperatifi tapu kaydı ve istemi de gözönüne alınarak 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının bitiş tarihi olan 22.9.1986 tarihini takip eden gün olan 23.9.1986- 1.8.2003 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddedilmesi usul ve yasa'ya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.