Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/12052 K.2009/13688

Davacı,1.4.1984-31.12.1984, 22.3.1985-1.2.1993, 1.1.1994-1.10.1994 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayanağı kanuni gerektirici nedenlere verilen kararın bozmaya uygun olmasına göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine. 2-Dava, davacının 01.04.1984-31.12.1984; 22.03.1985-01.02.1993 ve 01.01.1994-01.10.1994 tarihleri arasındaki sürede 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamına uyularak istemin kabulü ile davacının 01.04.1984-31.12.1984; 22.03.1985-01.02.1993 ve 01.01.1994-01.10.1994 tarihleri arasındaki sürede 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir. .

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının vergi kaydı nedeni ile ile 01.04.1984 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği, 01.04.1984-31.12.1984 tarihleri arasında vergi kaydı, 20.04..1984-04.07.2001 tarihleri arasında Esnaf sicil kaydı, 20.04.1984-04.07.2001 tarihleri arasında Oda kaydının bulunduğu, aynı dönemde 01.01.1993-31.12.1993 tarihleri arasında 330 gün, 01.10.1994-31.12.1997 tarihleri arasında 1140 gün 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmasının bulunduğu, 1479 sayılı Yasa kapsamında prim ödemelerinin 01.04.1984-31.12.1984.

22.03.1985-01.02.1993 ve 01.01.1994-31.03.1995 tarihleri arasındaki süreyi karşıladığı 31.03.1995 tarihine kadar olan süreye ait prim borcu bulunmadığı ihtilaf konusu dönemde 01.02.1993-31.12.1993 ve 01.10.1994-31.12.1997 tarihleri arasında 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu, 01.06.1998-30.09.1999 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalılığı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Sosyal Güvenlik sisteminde çifte sigortalılık mümkün bulunmayıp, bir sigortalının aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi olması ve zorunlu sigortalılıkların çakışması halinde yasalardaki düzenlemeler ile, Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre önceden başlayan ve devam ede gelen sigortalılığa isteğe bağlı sigortalılık ile zorunlu sigortalılığın çakışması halinde ise zorunlu sigortalılığa geçerlik tanınarak sorun çözümlenmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2005/21-389-430, 2001/21-627-659 sayılı kararlarında da bu husus özellikle belirtilmiştir.

Somut olayda davacının 04.07.2001 tarihine kadar devam eden Oda kaydı ve Esnaf sicil kaydı nedeni ile 04.07.2001 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalılık koşullarını taşıdığı önceden başlayan sigortalılığın 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığı olduğugörülmektedir.

Ancak 22.02.2006 gün ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 13.maddesi ile değişik 1479 Sayılı Kanunun Ek 19.maddesinde.

“Bu Kanun ve 2926 sayılı Kanuna göre kayıt ve tescili yapıldığı halde, beş yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunan sigortalıların bu sürelere ilişkin prim borçlarının Kurumca yapılacak bildirimde belirtilen süre içerisinde ödenmemesi halinde daha önce prim ödemesi bulunan sigortalının ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle, prim ödemesi bulunmayan sigortalının ise tescil tarihi itibariyle sigortalılığı durdurulur.

Prim borcunun ait olduğu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek, Kurum alacakları arasında yer verilmez...”

17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 73.maddesi ile eklenen 5510 Sayılı Kanunun geçici.17 maddesinde.

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla,

prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığının durdurulacağı, Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilemeyeceği ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyeceği, Kurum alacakları arasında yer verilmeyeceği, düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde davacının prim ödemelerinin karşılığı olan 01.04.1984-31.12.1984; 22.03.1985-01.02.1993 ve 01.01.1994-31.03.1995 tarihleri arasındaki sürelerde 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine bu dönemlerde ... sigortalılığı ile çakışan 506 sayılı Yasa'ya tabi 01.10.1994-31.03.1995 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptaline karar verilmesi gerekirken 01.04.1984-31.12.1984; 22.03.1985-01.02.1993 ve 01.01.1994-01.10.1994 tarihleri arasındaki sürelerde 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalı sayılmasına karar verilmesi usül ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.