Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/1241 K.2010/1546

Davacı, 01.07.2000-11.06.2007 tarihleri arası SSK sigortalılığı dışında 4 yıl 11 ay 7 gün süre ile tarım sigortalısı olduğunu kabul eden kurum işleminin iptali ile anılan dönemde 40 ay süre ile tarım ... sigrtalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava nitelikçe, davacıyı 01.07.2000–11.06.2007 tarihleri arasında kalan sürede, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalarının dışında 4 yıl 11 ay 7 gün süre ile 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak kabul eden Kurum işleminin iptali ile davacının anılan dönemde 40 ay süre ile 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının 4 yıl 11 ay 7 gün alınması halinde davacının 506 sayılı Yasaya göre emekli olabilmesi için 2829 sayılı Yasa hükümleri dikkate alındığında 2 yıl daha prim ödemesi gerektiği oysa 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının 40 ay alınması halinde emeklilik süresinin uzamadığı, davacının davalı Kurumca kendisine tahsis edilen sigortalılık süresinin azaltılmasını isteyebileceğinden bahisle davanın kabulü ile davacının 01.07.2000 tarihinden itibaren 40 ay süre ile 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

2926 sayılı yasanın 10.maddesinde tarımsal alanda zorunlu ...’lu olarak çalışmanın yasal karineleri gösterilmiştir. Anılan maddeye göre tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi; “ valilik, kaymakamlık, özel idare,belediye,muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının,kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri, Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri, ...

Kooperatifleri ile Birliği, Türkiye Şeker Fabrikaları ve Anonim Şirketi ve Tarım Kesimine Yönelik Faaliyette bulunan Milli Bankalar gibi kuruluşların belge ve kayıtlarıdır.” Davacının davalı Kurumca 01.07.2000 tarihi itibarıyla resen tescil edilerek,

dava konusu dönemde çakışan 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaları dışlanarak 1.7.2000- 20.11.2001, 3.8.2002- 3.9.2003, 26.5.2004- 4.7.2005, 1.12.2005- 31.7.2006, 1.10.2006- 11.6.2007 tarihleri arasında 4 yıl 11 ay 7 gün süre ile 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul edildiği dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.Mahkemenin davacının sigortalılığının isteğine bağlı olarak azaltılabileceğine ilişkin değerlendirmesi isabetli değildir.

Sözü edilen sigortalılık, kişinin Anayasa’da ifadesini bulan temel sosyal haklardan, sosyal güvenliğine ilişkindir. Bu haklar ise 2926 sayılı Yasanın 5.maddesinde belirtildiği üzere vazgeçilemeyen ve devir edilemeyen haklardandır.

Mahkemece, davacının tüm delileri toplanarak dava konusu dönemde davacının 2926 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığının geçerli olup olmadığı ve sona erme koşullarının bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmek gerekirken sigortalılığın zorunlu olup vazgeçilemeyeceği göz ardı edilerek ve davanın hukuksal niteliği göz önünde bulundurulmaksızın, hizmet birleştirmesi sırasında davacının 506 sayılı Yasaya göre daha erken emekli olmasının temini amacıyla davacının 40 ay üzerindeki sigortalılığın iptaline yönelik istemine değer verilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş: Öncelikle 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının hangi tarihte sona erdiği ve buna ilişkin delilerinin neler olduğu konusunda davacıya dava dilekçesini açıklatmak, bildirilen deliller toplanmak yukarıda açıklanan kayıtların olup olmadığını resen araştırmak ve 2926 sayılı Yasa'ya göre sigortalılığın zorunlu olup vaz geçilemeyeceği göz ardı edilmeksizin davacının sigortalılığının sona erip ermediği sora ermişse hangi tarihte sona erdiğini belirlemek ve sonucuna göre karar verilmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.