Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/12921 K.2010/7709

Davacı, davalı işverenlere ait işyerinde 1.1.1993-18.2.2008 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, davalı işverenler nezdinde 01.01.1993 ile 18.02.2008 tarihleri arasında geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tesbitini talep etmiş, mahkemece çalışmaların kısa süreli ve mevsimlik olarak gerçekleştiği gözetilerek,2004-2007 yılları arasında yılda 90’ar gün, 2007 yılı için ise 48 gün olmak üzere,toplam 408 günlük çalışma süresinin tesbitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ile varılmıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tesbit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne varki bu tür kanıtlar salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı olanaklıdır. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; davacının davalı işverenlere ait işyerlerinden davacının çalışmalarının kuruma bildirilmediği dosyada bulunan hizmet cetvelinden anlaşılmaktadır. Davalı ... Ltd. Şt.’nin 01.08.2002 tarihinde ... Ltd.Şt. ’nin ise 30.09.1998 tarihinde aynı adreste kuruldukları, ancak her iki şirketin SSK’nda ayrı ayrı işyeri olarak sicil numarası ile tescil olunduğu dosya içindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Somut olayda uyuşmazlık konusu olan husus davacının hangi şirkette ne kadar süre ile çalıştığı noktasında toplanmaktadır.Dosya içinde ... Ltd.Şt. ’nin işyeri dosyası dönem bordroları ücret bordroları bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; davacının davalı şirketlerin SSK’nda ayrı ayrı sicil numaraları alarak tescil edilmiş işyerlerinde hangi sürelerde çalıştığının hüküm fıkrasında açıkca yer alarak infazda kuşku ve duraksama yaratmaması yönünden her iki şirkete ait işyeri dosyaları, işe giriş bildirgeleri ile dönem bordroları, ücret bordroları ve benzeri tüm yazılı belgeler getirtilerek uyuşmazlık konusu olan dönemdeki çalışma olgusunun davalı işverenlerin resmi belgelerinde isimleri yer alan tanıkları ile bunlara ulaşılamadığı takdirde mahkemece yaptırılacak zabıta araştırması sonucunda tesbit edilecek komşu işyerlerinin aynı nitelikleri taşıyan çalışanlarının bilgilerine başvurarak oluşacak duruma göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.