Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/13727 K.2010/9795

Davacı, SSK'ya tabi çalışmaları nedeniyle iptal edilen sürelerde Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının l.l2.l986- l.7.l992 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya göre Tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti ile 1.8.2008 tarihinden yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir. Mahkeme davanın kabulüne karar vermiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasada 506 sayılı Yasanın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasanın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasanın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasanın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasanın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Öte yandan Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Yapılan incelemede davacının davalı kuruma 1.10.1985 tarihinde kayıt ve tescilinin yapıldığı, 1.8.1986- 30.11.1986 tarihleri arasında 120 gün 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı çalışmaları nedeniyle Tarım ... sigortalılığının 31.7.1986 tarihinde durdurulduğu 30.6.1992 tarihli prim ödemesine göre Tarım ... sigortalılığının 1.7.1992 tarihi itibariyle yeniden başlatıldığı,

teslim ettiği ürün bedellerinden 1994,1996,1997,1998,2003 yıllarında ...'a prim kesintisi yapıldığı 5458 sayılı Yasaya göre 2006,2007,2008 yıllarında primlerini ödeyerek prim borcu olmadığı 29.7.1996 tarihinden başlayan ziraat oda kaydının devam ettiği, zirai amaçlı kooperatiflere üyelik kaydının araştırılmadığı, tapu kaydının sorulmadığı, davacının 24.7.2008 tarihli yaşlılık aylığı talebinin davalı Kurumca 31.7.1986- 1.7.1992 tarihleri arasındaki Tarım ... sigortalısı olarak kabul edilmediğinden 25 yıl hizmeti dolmadığından red edildiği görülmüştür.

Somut olayda davacının 506 sayılı Yasaya tabi kısa süreli sigortalılığının sona erdiği 30.11.1986 tarihinden itibaren tarımsal faaliyetinin devam ettiğine ilişkin herhangibir kayıt bulunmadığı halde mahkemece 1.12.1986- 1.7.1992 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması isabetsizdir.

Yapılacak iş; davacının 1.12.1986-1.7.1992 tarihleri arasında ... prim kesintisi olup olmadığı, ... Kooperatifi ve Tarım Kredi Kooperatifi üyeliğinin olup olmadığı tapuda üzerine kayıtlı tarım arazisi bulunup bulunmadığı varsa iktisap tarihi ve ilgili Tarım Müdürlüğü ile Ziraat Bankası ya da tarımsal amaçlı zirai kredi (DGD Kredisi) veren bankalardan zirai kredi alıp almadığı araştırılarak davacının 30.11.1986 tarihinden önce veya 30.11.1986 tarihinde başlayıp devam eden bir kaydının bulunması halinde şimdiki gibi karar vermek, herhangi bir kaydı bulunmayıp sattığı ürün bedelinden yapılmış kesinti varsa kesintinin yapıldığı tarih gözetilerek tüm deliller birarada değerlendirilip çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı kurumun bu yönleri ameaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.