Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/13919 K.2010/11301

Davacı, 22.7.2003-29.11.2006 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, sağlık giderinin istirdadına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun sağlık giderlerine ilişkin bedelin faiziyle davacıya iadesine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, davacının 22.7.2003-29.11.2006 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun, bu tarihler arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olmadığının tespiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptaline ve davalı Kurumca davacıdan tahsil edilen 2.025.00-TL sağlık giderinin tahsil tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle davalı Kurumdan istirdadına ilişkindir.

Mahkemece davacının 22.7.2003-29.11.2006 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun, 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olmadığının tespiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptaline ve davacıdan yersiz tahsil edilen 2.025.00-TL’nın tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurumdan istirdadına karar verilmiştir.

Davacı tarım ... sigortalısı iken düzenli olarak prim ödeyip sağlık giderlerinden yaralandığından sonradan bu dönemde 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı sayılması sağlık giderlerinin iadesini gerektirmediğinden mahkemece davacıdan tahsil edilen sağlık giderlerinin davalı Kurumdan istirdadına ilişkin olarak verilen karar doğrudur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 11.2.2002-29.11.2006 tarihleri arasında ziraat odası kaydının bulunduğu, 8.5.2002 tarihli bildirge üzerine 1.6.2002 tarihi itibariyle Tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, davacının 1.1.1994-31.3.1994, 2.11.1994-12.2.2008 tarihleri arasında vergi, 22.9.2005 ve devamı şeklinde Esnaf Sicil Kaydının bulunduğu 20.11.1995 tarihli bildirge üzerine 1.1.1994 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği, bilahare 22.7.2003 tarihli bildirge üzerine 22.7.2003 tarihi itibariyle 2. defa tescil edildiği,

iki defa tescil edildiğinin anlaşılması üzerine 1.7.1993-30.6.1997 tarihleri arasındaki 506 sayılı Yasa’ya tabi isteğe bağlı sigortalılığı gözetilerek 5.10.1999-1.4.2000 ve 22.7.2003-12.2.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak kabul edildiği, tarım ... sigortalılığının 21.7.2003 tarihi itibariyle terkin edilip ödediği primlerin 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığa aktarıldığı tarım ... sigortalılığı sırasında yapılan sağlık yardımlarının davalı Kurumca geri istendiği ve davacı tarafından Kuruma ödendiği anlaşılmaktadır.

İhtilaf tarihinde yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasa’nın 6/b maddesinde Tarım ... sigortalılarının diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir gün önce sigortalılıklarının sona ereceği bildirilmiştir. Somut olayda davacı 22.7.2003 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğundan davalı Kurumca Tarım ... sigortalılığının 21.7.2003 tarihi itibariyle sonlandırılmasına ilişkin işlemi ile 22.7.2003-12.2.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık şartlarını taşıdığından 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı sayılmasına ilişkin işlemi yerindedir.

Ne var ki.

17.4.2008 tarihli 5754 sayılı Kanunun 23. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’ya eklenen ve 30.4.2008 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 17. maddede kendi adına ve başkası hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı Kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibariyle beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin kurumaca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içinde ödemeleri halinde,

prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle,prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibariyle sigortalılıklarının durdurulacağı, prim borcuna ilişkin sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirilmeyeceği ve bu sürelere ilişkin Kurum alacaklarının takip edilmeyerek Kurum alacakları arasında yer verilmeyeceği bildirilmiştir.

Yapılacak iş; davacının 2926 sayılı Yasa’ya tabi olarak yaptığı prim ödemeleri 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığa aktarılmadan önce davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığa ilişkin olarak prim ödemesinde bulunup bulunmadığı araştırılarak, prim ödemesi var ise bu ödemelerin karşıladığı sigortalılık süresi belirlenerek davacının 5 yıl ve daha fazla sigortalılık süresi bulunup bulunmadığını belirlemek, var ise sigortalılığı o tarih itibariyle durdurmak ve bu tarihten sonraki 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığa geçerlilik tanımak, 5 yıl ve daha fazla primi ödenmemiş sigortalılık süresi yok ise davacının 22.7.2003-12.2.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun kabulü ile sonuca varmaktır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin ve 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık mevzuatının ayrı ayrı sosyal güvenlik yasaları olduğu düşünülmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.