Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/13951 K.2010/11488

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Aralık 2000-11.4.2005 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tesbitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ...'nun tüm temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının davalı işverenlere ait seyyar tuhafiye-züccaciye malzemeleri satışı işinde 2000 yılı Aralık ayından 11.4.2005 tarihine kadar geçen ve davalı kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti ile bir kısım işçilik alacaklarının davalı işverenden tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davalı ... aleyhine açılan davanın husumetten reddine, davacının 23.8.2001-2.5.2005 tarihleri arasında davalı ... işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine ve bir kısım işçilik alacaklarının davalı ... Kocamandan tahsiline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ve davalı işyerine ait sigorta dosyalarının mahkemece istenmediği bu nedenle davacı adına herhangi bir bildirimin olup olmadığının belli olmadığı, kurumun davaya cevab dilekçesinde ....adına manifatura ve konfeksiyon satışı işyerinin 15.6.2000 tarihi itibariyle yasa kapsamına alındığı, dönem ve ücret bordrolarının istenmediği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Somut olaya gelince; mahkemece davalı ... aleyhine açılan davanın husumetten reddine dair verilen karar yerinde ise de; diğer davalı işveren ...

ve Kuruma yönelik dava yönünden açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Davacının Kurumdan sigorta şahsi dosyası ile işyerine ait sigorta dosyası ve dönem bordrolarının, işverenden de imzalı ücret bordrolarının istenmediği, işyerinin hangi tarihte 506 sayılı Yasa kapsamına alındığının, istenen işle ilgili olarak ... plakalı aracın kimin adına kayıtlı olduğunun mahkemece araştırılmadığı gibi, ifadesi hükme dayanak alınan tanıklar işyerinde çalışan ve kayıtlara geçmiş kişilerden olmadıkları gibi zabıtaca belirlenmiş kayıtlı komşu işyeri çalışanlarından da olmamaları nedeniyle tanık sözleri inandırıcı güç ve nitelikte değildir.

Öte yandan davacının davalı ... yanındaki çalışmalarının sürekli olup olmadığı, hangi günlerde ve hangi pazara gidilerek çalışıldığı, çalışmanın sürekli ya da belli günlere mahsus olup olmadığı hususları da yeterince araştırılmadan karar verilmişti.

Yapılacak iş, davacının davalı ... yanındaki 23.08.2001-02.05.2005 tarihleri arasındaki çalışmalarıyla ilgili olarak davalı Kurumdan işyeri sigorta dosyası ile dönem bordrolarını, davacıya ait sigorta şahsi dosyasını, işverenden de imzalı ücret bordroları istenerek öncelikle davacı ile aynı dönemde varsa kayıtlı çalışanların, olmadığı taktirde ilgili zabıta, vergi dairesi ve SGK'dan yaptırılacak işyeri kayıt araştırması sonrasında komşu işyerlerinde ilgili dönemde çalışan kayıtlı kişilerin tespitiyle, çalışmanın niteliği ile sürekli olup olmadığı, hangi günlerde ve hangi pazara gidilerek çalışıldığı,

çalışmanın sürekli ya da belli günlere mahsus olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, ayrıca .... plakalı aracın kimin adına kayıtlı olduğunun ve varsa trafik ceza tutanakları ile araç tanıtım kartlarının araştırılıp çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum ve davalı ...'ın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.