Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/14181 K.2010/12695

Davacı, davalı işveren nezdinde 1991/3.dönem, 1992 yılı l.dönem ve 2.dönem, 1993/3.dönem primlerinin 3/A üzerinden kabul edilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işverenlere ait işyerinde çalıştığı 1991/3., 1992/1,2, 1993/3. dönemlerde sigorta primlerinin 3 /A üzerinden yatırılması ve davalı Kurumca 3 /A üzerinden kabul edilmesi gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 14117803 Sigorta sicil nolu davacı ...'in davalı ... AŞ' de ( 273890 SGK nolu ... Süper Web Ofset AŞ , 394590 SGK nolu ... Yayıncılık AŞ,11045433 SGK nolu ... Globus İç ve Dış Tic.

AŞ.' de) 1991/03 ,1992/01, 1992/02, 1993/03, 1995/01, 1996/01, 1997/03, 1998/03 , 2000/01, 2001/02 dönemlerine ait çalışmalarının 506 sayılı Kanuna 2098 sayılı Kanun ile eklenen ve 3395 sayılı Yasayla değiştirilen ek 5/2 A maddeleri anlamında itibari hizmet gerektirir çalışmalar olduğunun tespitine,sigortalının pirimi ödenmiş çalışma gün sayısı üzerinden belirlenen itibari hizmet süresinin 506 sayılı Yasa'nın Ek 6. maddesindeki 3600 gün çalışma koşulunun yaşlılık aylığı talep edildiğinde davalı Kurum tarafından nazara alınması gerektiğine,davacının 1992/03 – 1994/02 dönemlerine ait talebinden feragat etmesi nedeni ile davacının bu dönemlere

ait davasının reddine,karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.08.1982-2008/3. ay tarihleri arasında farklı iş yerlerinde 6574 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının olduğu, davalı işverenlere ait işyerinde 17.11.1989-2001/2.dönemler arasında kesintisiz çalışmasının bulunduğu,

Mahkemece, tespitine karar verilen süreler dışındaki çalışmaların davalı işveren tarafından 2 A olarak bildiriminin yapıldığı,işverence temyiz dilekçesine sunulan 1996/1, 1997/3, 1998/3, 2000/1,2001/2, 1995/1. dönem bordrolarında "2098 sayılı Yasaya tabidir" diye kaşe vurulduğu,bu dönemlere ait çalışmaların hizmet cetveline göre 1 /A üzerinden bildiriminin yapıldığı,

Mahkemece ,belirtilen bu dönemlerde işverenin yatırdığı primlerin 1/A veya 2/A olarak ödenip ödenmediği konusunda araştırma yapılmadığı,işyerinde keşif yapıldığı,işyerinin gün ışığını doğrudan almadığının,işyerinde suni ışık altında çalışıldığının,gazete,dergi vs. basım işleri yapıldığının,kimyasal maddeler kullanıldığının tesbit edildiği, davalı işverenlerin maktu, nispi ve başvuru harçları yatırılmaksızın dahili dava dilekçesiyle davaya dahil edildikleri anlaşılmıştır.

Uygulamadaki deyimiyle davaya dahil etme, birleştirme istemini de içeren yeni bir dava niteliğindedir.Bu niteliği ile de birleştirilen yeni davanın harca tabi olduğu kuşkusuzdur. Öte yandan, bu yönün mahkemece yerine getirilmesi gerekli bir işlem olduğuda söz götürmez. Davanın teşmili müessesesi " dahili davalı " olarak nitelendirmekte olup, davayı teşmil eden davacının bu işlem için ayrı bir başvuru harcı ödemesi gerekir. Gerekli harç ödenmez ise mahkemece davacının davanın teşmili talebi inceleme konusu yapılamaz ve davanın teşmil edildiği kişi ihbar olunan üçünçü kişi olarak kabul edilir, aleyhine hüküm kurulamaz.

Somut olayda , davayı işveren şirketlere teşmil eden davacının bu işlem için ayrı bir başvuru harcı ödemediği ,Mahkemece de bu konuda işlem yapılmadığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Hal böyle olunca, mahkemece, özellikle gerekli harcın alınması suretiyle yasal işlem tamamlandıktan sonra davalı işverenler yönünden davaya devam edip sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde, yukarıda belirtilen işlemler tamamlanmadan hüküm kurulması isabetli değildir.

Öte yandan, davalı işverenlerin sundukları 1996/1, 1997/3, 1998/3, 2000/1,2001/2, 1995/1. dönem bordrolarında "2098 sayılı Yasaya tabidir" kaşesi bulunması karşısında, bu dönemlerde işverenlerce yapılan bildirimlerin 1/ A veya 2/ A üzerinden yapılıp yapılmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; Mahkemece, gerekli harcın davacıdan alınması suretiyle yasal işlem tamamlandıktan sonra davalı işverenler yönünden davaya devam etmek, işverenlerin sundukları yukarıda belirtilen dönem bordrolarına göre bu dönemlerde işverenlerce yapılan bildirimlerin 1/ A veya 2/A üzerinden yapılıp yapılmadığını araştırmak ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.