Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/14192 K.2010/10308

Davacı, davalı işveren nezdinde 1.10.1998-1.5.2004 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, davacının 01.10.1998 – 01.05.2004 tarihleri arasındaki 5 yıl 2 ay süreyle davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmaların tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 01/10/1998-20/06/2000 tarihleri arasındaki döneme ilişkin hizmet tespit talebinin hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle reddine, 20/06/2000-01/05/2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin hizmet tespiti talebinin de hukuki menfaat yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

Uyuşmazlık işe giriş bildirgesinin verildiği 20.06.2000 tarihinden öncesine ilişkin hizmet tesbiti talebinin hakdüşürücü süreye uğrayıp uğramadığı noktasındadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.11.1987-2008/12. ay arasında farklı işyerlerinde kesintili olarak 5.138 gün 506 sayılı Yasaya tabi zorunlu sigortalı çalışmasının olduğu, 20.06.2000 tarihinde ... ... Gıda Hayvancılık Limited Şirketi unvanlı (1006663) sicil nolu iş yerinde işe girdiğine dair imzalı bildirgenin Nisan 2000 tarihinde kuruma verildiği,19.04.2007 tarihinde işten çıkışının hizmet cetvelinde görüldüğü, davalı iş yerinde.

21.06.2000-19.04.2007 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalışmasının Kuruma bildirildiği, tesbiti istenen dönem ile çakışan başka işyeri çalışmasının olmadığı,dönem bordrolarının eksik gönderildiği,1997/10-2004/12. aylara ilişkin ücret bordrolarının geldiği,bordrolarda davacının hizmet cetvelinde görülen kadar hizmetinin olduğu, davalı işyerinin 01.08.1998 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, halen faal olduğu,Pasinler Mal Müdürlüğünün yazısından davalı ...-...

Limited Şirketinin Pasinler İlçesi Başaker Yapı Kooperatifinde faaliyetine 03.03.1999 tarihinde başladığının bildirildiği, davalı şirketin bulunduğu Başaker Yapı Kooperatifinin inşaat ruhsat tarihinin 15.04.1999 olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın yasal dayanağı belirgin olarak 506 sayılı Yasanın 79/8. maddesidir. Anılan maddede yönetmelikle tesbit edilen belgeler işveren tarafından verilmeyen sigortalıların çalıştıkları hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde dava açacakları hükmü öngörülmüştür. Madde de belirtildiği üzere yönetmelikle tesbit edilen belgelerin (işe giriş bildirgesi) verilmesi durumunda 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğundan bahsedilemeyeceği açık- seçiktir.

Gerçekten 506 sayılı Yasanın 79/8 maddesi gereği hizmet tesbiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerekir ise de, çalışanın uyuşmazlık konusu dönemde başka bir işverenin işyerinde çalışmaksızın davalı işyerinde kesintisiz çalıştığı ve bu çalışmaların işe giriş bildirgesi düzenlenerek kısmi şekilde Kuruma bildirildiği hallerde, giriş bildirgesinin verildiği tarihten önceki dönemlere ilişkin istemler yönünden hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Yargıtay HGK'nun 23.6.2004 tarihli 2004-21-369E., 2004-371 K. sayılı kararı da bu yöndedir.

Somut olayda ,Mahkemece 20/06/2000-01/05/2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin hizmet tespiti talebinin de hukuki menfaat yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğrudur. Ancak 01/10/1998-20/06/2000 tarihleri arasındaki döneme ilişkin hizmet tespit talebi yönünden yukarıda açıklanan nedenlerle hak düşürücü süreden söz edilemeyeceği ortada iken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş.

01/10/1998-20/06/2000 tarihleri arasındaki döneme ilişkin talebin hak düşürücü süreye uğramadığını kabul etmek, bu döneme ilişkin davalı işverence Kuruma verilen tüm dönem bordroları yöntemince dosyaya eklenerek, bu dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar saptanarak, bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, zabıta, maliye ve meslek Odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tesbit edilerek, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.