Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/16637 K.2011/914

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere kararın dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacılar murisinin iş kazası sonucu ölümü nedeniyle davacıların uğradıkları maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile; davacı annenin maddi tazminat talebinin reddine,davacı babanın fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL maddi tazminat talebinin kabulü ile olay tarihi olan 01/08/2001 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı anne ve baba için ayrı ayrı 10.000,00 er TL, davacı kardeşler Mehtap ve Arzu için ayrı ayrı 5.000,00’ er TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 01/08/2001 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazla istemin reddine, karar verilmiştir.

Uyuşmazlık davacı baba ...’ın maddi tazminat talebi yönünden yeterli araştırmanın yapılıp yapılmadığı, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerekip gerekmediği ve davacılar Mehtap ve Arzu yararına hükmedilen manevi tazminat muktarının fazla olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacılar Murisi ...’ın dava dışı Volkan Trafo ...

Limited Şirketinin işçisi olarak 14.08.2001 tarihinde dik enjeksiyon pres makinesinde çıplak ayakla çalışmakta iken, tezgah gövdesi üzerinde kaçak ... akımının olması nedeniyle ... akımına kapılarak öldüğü, 31.01.2006 tarihli sigorta müfettişi raporunda olayın iş kazası olduğunun tesbit edildiği, Mahkemece endüstri mühendisi ve iş güvenliği uzmanı bilirkişisinden alınan 03.10.2008 tarihli raporda. “İşveren Volkan Trafo ... San.

Tic.Ltd.Şti nin %50, işyeri yetkilisi ve şirket ortağı ...'nin %45, davacılar murisinin de ceza davasında kusur verilmiş olması ve bu davanın kesinleşmiş olması nedeniyle azda olsa kusur verilmesi gerektiğinden %5 kusurlu olduğunun bildirildiği, İzmir 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/289 Esas - 2004/616 Karar sayılı dosyasında,davalı ... hakkında taksirle adam öldürmeye neden olma suçundan kamu davası açıldığı,davalı ...’ın cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, bu ceza davasında alınan 04/10/2001 tarihli üç kişilik iş güvenliği uzmanı bilirkişi heyetince hazırlanan raporda, davalı ...

Değirmencinin %75, davacılar murisi ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun tebbit edildiği,mahkemece 03.10.2008 ve ceza dosyasında alınan 04.10.2001 tarihli kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmediği, davacı ...’a Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası nedeniyle gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılmadığı, anlaşılmaktadır.

Dava nitelikçe Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Bu nedenle, haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için kurum tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin belirlenen tazminattan düşürülmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş yerleşmiş, görüşlerindendir.

Bu bakımdan, davanın niteliği gözönünde tutularak öncelikle hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası nedeniyle gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması, gelir bağlanmış ise, bildirilen miktarın, tazminattan düşülmesi, gelir bağlanmamış ise bu yön, hak sahibinin tazminat hakkını doğrudan etkileyeceğinden hak sahibine; gelir bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına başvuruda bulunması, olmadığı takdirde gelir bağlanması için SGK Başkanlığı aleyhine dava açması için önel verilmesinde yasal zorunluluk olduğu açıktır.

Başka bir anlatımla, hak sahibi tarafından Kurum aleyhine açılan davada, 506 Sayılı Yasanın 24.maddenin öngördüğü koşulların oluşmadığının saptanması durumunda; hak sahibine, gelir bağlanamayacağı, hak sahibinin, destekten yoksun kalma tazminat isteme hakkına sahip olmayacağı açık-seçiktir.

4958 sayılı Yasa'nın 35. maddesi ile 506 sayılı Yasa'nın 24. maddesindeki “geçimi sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen” ibareleri değiştirilerek yerine” Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmayan veya 2022 sayılı Kanuna göre bağlanan aylık hariç olmak üzere bunlardan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık almayan” ibareleri getirtilmiş 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 34. Maddeside hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç

olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam %25'i oranında, ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam %25 oranında gelir bağlanacağı bildirilmiştir.

Yapılacak iş; SGK Başkanlığından davacı babaya iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanıp bağlanmadığını, bağlanmamış ise nedenlerini sormak yukardaki açıklanan doğrultuda işlem yapılarak çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Öte yandan, insan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 77.maddesinin açık buyruğudur.Somut olayda,iş kazası olayı ile ilgili olarak düzenlenen 03.10.2008 tarihli kusur bilirkişi raporunda işverenliğin toplamda % 95 , kazalının % 5 oranında kusurlu olduğu,

04.10.2001 tarihli kusur raporunda ise işverenliğin %75, kazalının ise %25 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.Bu duruma göre kusurun aidiyeti ve dağılımı açısından aynı olay nedeniyle farklı değerlendirmelerinin bulunduğu ortadadır. Mahkemece kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeden 03.10.2008 tarihli kusur raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Mahkemenin kabulüne göre de hükme esas alınan 03.10.2008 tarihli kusur raporunda sigortalının kusurunun %5 olduğu kabul edilse dahi ölenin kardeşi olan davacılar Mehtap ve Arzu yararına hükmedilen 5000.00'er TL manevi tazminat miktarlı fazla olmuştur.

Yapılacak iş; işçi sağlığı-iş güvenliği konularında uzman ehil bilirkişi kuruluna konu yeniden inceletilerek, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşullar ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinin ilgili maddeleri de göz önünde tutularak işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde değerlendirilerek,

kusurun aidiyeti ve oranına ilişkin rapor alarak kusur raporları arasındaki çelişkiyi gidermek, davacı baba ...’a Kurumca aylık bağlanıp bağlanmadığını yukarıda belirtildiği şekilde araştırmak, ölenin kardeşi olan davacılar Mehtap ve Arzu yararına hükmedilen manevi tazminat miktarlarının sigortalının kusurunun %5 olduğu kabul edilse dahi fazla olduğunu da gözetilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.