Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/17091 K.2010/236

Davacı, ilk prim kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 2001 yılına kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine; 2-Dava davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 2001 yılında devlet memuru olduğu tarihe kadar tarım bağkur sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkindir. Mahkemece davacının 1.9.1994- 31.12.1994, 1.7.2000-2.1.2001 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine

yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının devamı sırasında diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmaların bulunması halinde bunların özellikle kısa süreli çalışmalar olması ve bu çalışmaların varlığı halinde de tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıt, belge ve delillerle desteklenmesi durumunda tarımsal faaliyeti devam ettirme iradesinin kaybolmadığı kabul edilir.

Uzun süreli çalışmaların devreye girmesi durumunda artık iradenin, bu çalışmanın tabi olduğu sigorta kolunda oluşacağı açık olduğundan, uzun süreli çalışma sonrasında tarım sigortalılığının devam etmeyeceği ancak kuruma yeniden müracaatın bulunması veya tarım Bağ-Kur sigortalılığına devam etme iradesini ortaya koyacak şekilde düzenli prim ödemelerinin ya da sattığı ürünlerden prim tevkifatlarının yapılmış olması durumunda devam edebileceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.02.2007 gün ve E:2007/21-73, K:2007/71.

11.07.2007 gün ve E:2007/21-543, K:2007/541 sayılı kararları).

Yapılan incelemede, davacının sattığı ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin 10.8.1994 tarihinde yapıldığı ilk prim kesinti tarihinden sonra 20.5.1996, Mayıs l997, Mayıs 2000, Mayıs 2001 tarihlerinde Bağ-Kur prim kesintisi bulunduğu, 1995,1998,1999 yıllarında ürün teslimi olduğu kesinti yapılmadığı, 2.1.2001 tarihinde Emekli Sandığına tabi çalışmaya başladığı, 22.11.1995-20.12.1996 tarihleri arasında 114 gün, 1997 yılında 135 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu Tariş, Tarım Kredi Kooperatifi kayıtlarının araştırılmadığı,

ürün satış makbuzlarında Ziraat Odası aidatı kesildiği halde Manisa ve İzmir Ziraat Odasından kaydının sorulmadığı, zabıta araştırması yapılmadığı, 1992 yılında babası Hüseyin adına Kadastrodan edinme tarlalar olduğu, babasına ait tarlalarda ve icarla tuttuğu arazilerde tarımsal faaliyetinin sürdürüldüğüne dair muhtarlık ve tanık beyanı olduğu görülmektedir.

Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.9.1994- 31.12.1994, 1.7.2000-2.1.2001 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı doğru ise de, 1996,1997,1999 ve 2000 yıllarında prim kesintisi bulunduğu, 1995, 1998, 1999 yıllarında kesintinin olmadığı ancak ürün teslim edildiği 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaların kısa süreli olduğu ve bu kısa süreli çalışmalar dışında tarımsal faaliyetin devam ettiğinin ürün satış makbuzları ile ispatlandığı nazara alınarak davacının 1.9.1994-2.1.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli çalışmaları dışında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.