Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/2988 K.2009/5961

Davacı, 1.12.1996-1.7.2007 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delilerle hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacının temyizine gelince; Dava,davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.12.1996-01.07.2007 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece kısmen kabul edilerek davacının ilk prim kesintisini takip eden 01.12.1996-31.12.1996, 01.11.1998-31.12.1998 ,01.11.2001-31.12.2001 tarihleri arasında tarım ... sigortalı olduğunun tespitine ,devam eden yıllarda ürün teslimatı ve prim tevkifatı olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmişse de varılan sonuç doğru değildir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda davacının Gölköy Fındık Tarım satış Kooparatifine teslim ettiği ürün nedeniyle ilk prim kesintisinin 08.11.1996 tarihinde yapıldığı sonraki yıllarda prim kesintisinin 14.10.1998,15.04.1999 01.10.2001 tarihlerinde yapıldığı ve aynı kooparatife 5422 ortak numarası ile 28.09.1989 tarihinde yapılan üyelik kaydının dava tarihi itibariyle halen devam ettiği muhtarlık kayıtlarından davacının hayatını tarımsal faaliyetten kazandığı dosyadaki bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacı adına aralıklarla prim kesintisi bulunmasına rağmen prim kesintisinden önce başlayıp devam eden tarım kredi kooparatifi kaydı nedeniyle 2926 sayılı yasanın 10.madde koşullarının davacı yönünden gerçekleştiği anlaşılmakla davanın ilk prim kesintisini takip eden ay başı tarihinden itibaren tümünün kabulu yerine kısmen kabulu usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.