Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/3255 K.2010/2024

Davacı şirket bordroda göserilen işçiler dışında işçi çalıştırılmadığının ve işçilik alacağının olmadığının tespitiyle borcu bulunmadığının aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacı işveren, Trabzon Sağlık Yüksek Okulu yemekhane işletim işinde bildirimi yapılan işçiler dışında işçi çalıştırılmadığının ve eksik işçilik bildirimi olmadığının ve borçlu olmadığının tesbiti ile buna aykırı Kurum işleminin iptalini istemiştir.

Mahkemece istemin kabulü ile, davacı 2.8520.01.01.10264514.061.01.37 işyeri sicil numaralı ..... Tur.İnş.Taah.Nak. Tem. Yem. Hiz.Tic. Ltd.Şti hakkındaki 18.07.2007 tarih ve 2007/12 sayılı kurum kararının iptaline,bordroda gösterilen işçiler dışında işyerinde işçi çalıştırılmadığının ve eksik işçilik bildirimi olmadığının ayrıca bu aylarla ilgili prim, işsizlik borcu ile gecikme zammı borcu bulunmadığının tespitine,karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı Kurumca davacı şirkete 22.06.2007 tarihinde 57861 takip sayılı karar ile 01.10.2001-14.06.2002 tarihleri arası KTÜ Sağlık Yüksek Okulu Yemekhane işletim hizmeti ile ilgili olarak düzenlenen 16.05.2007 tarihli müfettiş raporuna dayanılarak 2001/10,11,12. aylar ile 2002/1-6. aylara ilişkin eksik işçilik bildirimi yapıldığı gerekçesiyle süresi içinde 1.214.31 TL prim ve 4.288.76 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 5.503.07 TL borç çıkarıldığı,borcun 16.07.2007 tarihinde tebliğ edildiği,davacının 16.07.2007 tarihinde itiraz ettiği, itirazın Kurum Komisyonunca 18.07.2007 tarihli kararla reddedildiği,

itirazın reddi kararının 17.08.2007 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, 17.09.2007 tarihinde bu davanın açıldığı,İhale Makamının, Karadeniz Teknik üniversitesi Rektörlüğü olduğu,sözleşmenin 26.07.2001 tarihinde yapıldığı,yapılan işin, Üniversiteye bağlı Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı Trabzon sağlık Yüksek Okulu yemekhane işletim işi olduğu,işin süresinin 01.10.2001-14.06.2002 tarihleri arasını kapsadığı,KTÜ Rektörlüğünce yazılan 11.01.2005 tarihli yazıya ekli bilgi formunda,

çalıştırılacak işçi sayısının bilgi formu adı altında 3 (üç) işçi tam gün olarak belirtildiği,18.07.2008 tarihli cevabı yazıda 01.10.2001-14.06.2002 tarihleri arası davacı şirkette çalıştırılacak işçi sayısının 2 olarak bildirildiği,çelişkinin giderilmesi için yazılan yazıya verilen 20.01.2009 havale tarihli cevapta 11.01.2005 tarih ve B.30..2.KTÜ.0.70.79.00/00-710.2/27 sayılı yazı ekindeki bilgi formunda çalıştırılan işçi sayısının 3(üç) olarak sehven yazıldığının,

Trabzon Sağlık Yüksek Okulu yemekhane hizmetleri işinin ..... Tur.İnş.Taah. Nak.Tem.Yem.Hiz.Tic. Ltd.

Şirketinde 01.10.2001-14.06.2002 tarihleri arası çalıştırılacak işçi sayısının iki (2) işçi ve bu işçilerin ...... adlarında işçiler olduklarının bildirildiği,16.05.2007 tarihli Müfettiş raporunda, davacı işyerinde asgari işçilik incelemesi yapıldığı, davacı şirketten ilgili belgelerin istendiği, şirketçe belgelerin gönderilmediği, bunun üzerine Müfettişce KTÜ Rektörlüğünce dosyaya sunulan 11.01.2005 tarihli yazıya ekli ihale belgesinde işyerinde 3 işçinin çalıştığının bildirilmiş olması,

işin 01.10.2001 tarihinde başlaması ve 14.06.2002 tarihinde sona ermesine göre ,kuruma bildirilen ve bildirilmesi gereken işçilik miktarlarının hesaplandığı ve eksik işçilik bildirimi olduğunun tesbit edildiği,davacı şirketçe ,2001/10. ayda bildirim yapılmadığı, 2001/11. ayda 12 gün eksik bildirim yapıldığı, 2002/2. ayda bir işçinin bildiriminin tam yapıldığı 2. işçi için 20 gün eksik bildirim yapıldığı,2002/3,4,5,6. aylarında bir işçinin bildiriminin yapıldığı görülmüştür.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 506 sayılı Yasanın 79. maddesi ve diğer hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Kuruma kendisine bildirilen ve bildirilmeyen işçilik yönünde inceleme yetkisi açıkça verilmektedir. 6.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı yasadan önce durum bu merkezde olduğu gibi 506 sayılı Yasa'da değişiklik getiren 4958 sayılı Yasa'nın 37. ve 49. maddeleri gereğince de Kurumun ölçümleme hakkının bulunduğu açıktır.

Y.H.G.K.?nun 21.11.2001 günlü, 2001/965 esas, 2001/1038 karar sayılı kararı da aynı yöndedir.

Kurum, işin genel niteliğini, işte kullanılan teknik yöntemleri, işin büyüklüğünü, tamamlama süresini, işyeri koşullarını, istihkak tutarlarını, kısaca işçilik bildirilmesi gereken işle ilgili tüm verileri gözetmek, gerekirse emsalleriyle kıyaslamak, mahallinde işi bizzat denetlemek, sonuçta işle ilgili tüm verileri dikkate alarak bildirilmesi zorunlu işçilik oranını ve miktarını saptamak yetkisine sahiptir.

Somut olayda ,Mahkemece keşif yapılmadan,yapılan işin 2 işçi ile mi yoksa 3 işçi ile mi yapılabileceği araştırılmadan eksik inceleme ile sonuca gidildiği ortadadır.

Yapılacak iş; ihale konusu işlerde, özellikle asgari işçilik oranının teknik usullerle saptamasını bilen kişiler arasından içinde işletmeci,hukukçu ve muhasebeci olan üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak keşif yapmak, yapılan işin kaç işçi ile yapılabileceğini tesbit ettirmek, bildirim yapılan süreler ve işçi sayıları da dikkate alınarak hesap yaptırmak ve çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de, yapılan işin 2 işçi ile yapılabileceği kabul edilse bile, sözleşmeye göre işin yapılış süresi içinde 2 işçiden az bildirim yapılan sürelerde eksik işçilik bildirimi yapıldığı kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.