Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/3684 K.2009/5058

Davacı,davalı işveren nezdinde 15.1.1994 1.12.2000 tarihleri arası çalıştığının tespiti ile itibari hizmet süresinden yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, davacının 15.1.1994-1.12.2000 tarihleri arasında çalıştığı iş ve işyeri itibariyle itibari hizmet süresinden yararlandırılması gerektiğinin tesbitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, 15.1.1994-30.11.2000 tarihleri arasında itibari hizmetten sayılması gereken gün sayısının 618 gün olduğu ve 3600 gün şartının yaşlılık aylığının bağlanması sırasında nazara alınması gerektiğinin tesbitine karar verilmiştir.

Yapılan incelemede davacının davalı şirkete ait gemilerde gemi adamı olarak 15.1.1994 tarihinde işe girdiği 1.12.2000 tarihine kadar primleri ödendiği hizmetlerinin Kurum'a " I-A" kodundan yapıldığı itibari hizmetten yararlanamadığı 1.12.2000 tarihinden 4.12.2002 tarihleri arasında "Z.A " kodundan hizmet bildiriminde bulunularak " itibari hizmet " süresinden faydalandırıldığı kurumca, işveren davacının hizmet bildirimini " 1.A" kodundan yaptığı nazara alınarak itibari hizmet süresinden yararlandırmadığı ihtilafın bu noktadan çıktığı, mahkemece istenmesine rağmen 15.1.1994-1.12.2000 tarihleri arasında B. P. Gemi İşletmeciliği San. Ve Tic. A.Ş.'den davacının 2. Kaptan ve gemi adamı olarak çalışmalarıyla ilgili " Gemi Seyir Defteri" nin yazışmalara rağmen ikmal edilemediği görülmüştür.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın Ek 5. Maddesinin III. fıkrasına göre; bir kimsenin itibari hizmetten yararlanması için çalışmalarının denizde seyderen gemide geçmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, geminin limanda bulunduğu ve seyir esnasında olmadığı zamanda geçen sürelerin itibari hizmetten sayılmasına olanak yoktur.

Bu itibarla davacı sigortalının geminin seferde veya limanda bulunduğu sırada ne kadar süre gemide görev yaptığı veya fiili olarak çalıştığı ne kadar sürenin ise gemi dışında, sosyal tesis veya bir başka yerde geçirildiği gemi seyir defteri yada fotokokisi getirtilerek açıkça ortaya konmamış global bir şekilde tüm sürelerin itibari hizmetten sayılmasına karar verilmiştir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen hüküm yasanın amaç ve içeriğine uygun düşmemektedir.

Yapılacak iş; 01.10.1995 tarihinde geminin satıldığı C. Gemi Acentalığı ve Hiz. A.Ş.'den gemi seyir defterinin fotokopisi istenerek çıkacak sonuca göre karar vermektir. Mahkemece yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.