Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/3958 K.2010/6035

Davacı, 26.8.1961-1.9.1970 tarihleri arasında Emekli Sandığı'na tabi çalıştığının, kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01.04.1981-30.01.1992 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptal edilerek 2101447684 tahsis numarası ile 01.02.1992-23.10.2007 döneminde fuzulen ödenen 49.957,90 TL'nın davacı adına borç kaydedilmesi işlemlerinin 506 Sayılı Kanun’un 80. ve 6183 Sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı dolduğu ve 1.04.1981-30.01.1992 tarihleri arasındaki hizmetlerinin yetkisiz kişilerce düzenlenen rapora dayanılarak yok sayıldığı nedenleriyle iptali ile sigortalılık niteliği ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.09.1961-30.07.1976 tarihleri arasında Emekli Sandığı'na tabi 6120 gün çalıştığı, 01.05.1979-31.12.1992 tarihleri arasında 4515 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının bulunduğu,davacıya Emekli Sandığı hizmetleri ile SSK hizmetleri üzerinden 2829 sayılı Yasa'ya göre son 7 yıl içinde 506 sayılı Yasa'ya tabi çalıştığı için Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilen Sosyal Sigortalar Kurumun'ca 01.02.1992 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı,Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müfettişince düzenlenen 31.01.2006 tarihli raporun SGK'na intikal ettirilmesi sonucu SGK' ca oda

başkanlığından davacı ile ilgili iptal bildirge ve bordrolarının verilmesinin istendiği,işyerlerince belgelerin verilmemesi üzerine ilgili belgelerin resen düzenlenerek davacının ...

Umum Şoförler ve Otomobilciler Odasındaki 15.05.1979-30.01.1992 tarihleri arasındaki 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı çalışmalarının fiili olmadığı nedeniyle iptal edildiği,iptal durumuna göre son 7 yıl içinde emekliliğe yetecek kadar 506 sayılı Yasa'ya tabi hizmeti kalmadığı nedeniyle yaşlılık aylığının 01.02.1992 başlangıç tarihi itibariyle iptal edilerek 01.02.1992-23.10.2007 tarihleri arasında fuzulen ödenen 49.957.90 TL'nın davacı adına borç çıkarıldığı,SS Yeni ...

Esnaf Sanatkar Kefalet Kooperatifi unvanlı 98601 sicil nolu işyerinden 01.05.1989 tarihinde işe gireceğine dair imzalı bildirgenin,,T. Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu unvanlı 2826020968 sicil nolu işyerinde 01.05.1989 tarihinde işe gireceğine dair imzalı bildirgenin,... Umum Otomobilciler ve Şoförler Derneği unvanlı 105858 sicil nolu işyerinde 01.05.1989 tarihinde işe gireceğine dair imzalı bildirgenin,...

Umum Otomobilciler ve Şoförler Derneği unvanlı 9770 sn işyerinde 15.05.1979 tarihinde işe gireceğine dair imzalı bildirgenin kuruma verildiği,9770 sicil nolu ... yerinde.

15.05.1979- 31.12.1988 tarihleri arasında 3705 gün,98601 sicil nolu işyerinde 01.04.1981-28.02.1989 tarihleri arasında 2880 gün, 01.05.1989-30.11.1991 tarihleri arasında 930 gün,5858 sicil nolu işyerinde 01.01.1989-28.02.1989 tarihleri arasında 60 gün, 01.05.1989-31.01.1982 tarihleri arasında 990 gün,111858 sicil nolu işyerinde 01.05.1989-31.08.1989 tarihleri arasında 120 gün, 20968 sicil nolu işyerinden 01.05.1989-31.01.1992 tarihleri arasında 990 gün çalışmasının olduğu,bu dönemlere ilişkin prim kesintilerinin yapıldığı,

105858 sicil nolu işyerinin 01.06.1981 tarihinde, 98601 sicil nolu işyerinin 01.05.1980 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındıkları, halen faal

oldukları,12.05.1979 tarihinde ...

Otomobilciler ve Şoförler Derneği yönetim kurulu üyeliğine seçildiği,15.05.1979 tarihinde yönetim kurulu başkanı olduğu,03.06.1984 tarihinde Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu yönetim kurulu üyeliğine seçildiği,25.05.1988 tarihinde yönetim kurulu başkanı olduğu,29.01.2006 tarihli Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müfettişinin hazırladığı raporda, davacının 12.05.1979 tarihinde oda yönetim kuruluna seçildiği, 15.05.1979 tarihinde SSK''na girişinin bildirildiği,31.01.1992 tarihine kadar işçi –işveren ilişkisine dayalı olarak primlerini ödediği, tasarruf teşvik fonu tahakkuk ettirildiği, 01.02.1992 tarihinden itibaren emekli olduğu,

03.02.1992 tarihinde kıdem tazminatı aldığı tesbit edilerek, oda yönetim kurulu üyeliğinin seçimle kazanılan bir statü olduğu, seçimle gelen yönetim kurulu üyelerinin işçi niteliği taşımadıkları, işçilik görevi ve yönetim kurulu üyeliğinin bir arada yürütülmesinin mümkün olmadığı,yönetim kurulu üyeleri ile oda arasında hizmet akdi ilişkisi olmadığı,

bu kişilerin sigortalı sayılamayacağı belirtilerek bu kişilere ödenen aylık ücretlerden sigorta ve issizlik sigortası prim kesintisi yapılmaması gerektiği, davacıya kıdem tazminatı vs yapılan ödemelerin istirdatıyla sigortalılık işleminin iptali için SGK'na ihbarda bulunulması gerektiğinin tesbit edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan. 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesinde.

“Kurum'ca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,b) Kurum'un hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı,

ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurum'dan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır. Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır.

Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.

Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; mahkemece davacının 01.04.1981-30.01.1992 tarihleri arasındaki hizmetlerini iptal eden Kurum işleminin iptali ile bu tarihler arasındaki sigortalılık sürelerinin tesbitine yönelik taleplerinin reddedilmesi doğrudur. Ancak,01.02.1992-23.10.2007 döneminde fuzulen ödenen 49.957,90 TL'nın davacı adına borç kaydedilmesi işlemlerinin iptali istemi ile ilgili olarak 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesi kapsamında inceleme yapılmaksızın eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.

Yapılacak ...; davaya konu istem ile ilgili 5510 sayılı Yasa’nın 96. maddesi doğrultusunda inceleme yapmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece açıklanan doğrultuda işlem yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.