Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4200 K.2009/5848

Davacı,davalı işverenler nezdinde 26.9.1989-31.3.2005 tarihleri arası geçen çalışma süresinin 2098 sayılı Yasa kapsamında olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili ve ....Metal Paz Tic.AŞ tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işverenlere ait ayrı işyerlerinde 26.09.1989-31.03.2005 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak geçen çalışma süresinin 2098 sayılı Yasa kapsamında olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

1- Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’ya 2098 sayılı Yasa ile eklenen Ek 1. maddesidir. Birden fazla işveren hakkında ayni dava dilekçesi ile dava açılabilmesi için işverenler arasında zorunlu veya ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığının bulunması gerekir.

Zorunlu dava arkadaşlığı maddi hukukun (M.K., B.K.,T.T.K) bir hakkın birden fazla kişi tarafından dava edilmesini veya birden fazla kişiye karşı dava açılmasının öngördüğü durumdur. Somut olayda maddi yönden zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı gibi şekli yönden dava arkadaşlığı da söz konusu değildir.

Bundan başka, zorunlu dava arkadaşlığı dışında kalan ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığının mümkün olduğu haller H.U.M.K.'nun 43. maddesinde a) Dava konusu hak veya borcun ortak olması (B.K. Md.142. müteselsil borçluluk) b) Borçluların ortak bir işlem (örneğin sözleşme) ile birden çok kişi yararına borç yüklenilmiş olması c)Davanın ayni nedenden doğması (örneğin B.K.50 birden fazla kişinin haksız fiil sorumluluğu) olarak sayılmıştır.

Somut olayda davalı işverenler arasında anılan maddede öngörülen nitelikte ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığı da bulunmamaktadır. Mahkemece, davalı işverenler arasında zorunlu veya ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığından H.U.M.K.'nun 46. maddesi uyarınca davaların ayrılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usulve yasaya aykırıdır.

2-Hizmet tespiti davasının Sosyal Sigortalar Kurumu, Anadolu Ecopack Üretim ve Pazarlama A.Ş, Nasaş Alüminyum San. Tic. A.Ş ve Barlan Metal Paz. Tic. A.Ş aleyhine açıldığı, dava dilekçesi davalılardan Nasaş Alüminyum San. Tic. A.Ş’ye tebliğ edilemediği böylece taraf teşkili sağlanmadan davaya devam edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalılardan Nasaş Alüminyum San. Tic.

A.Ş nin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 07.09.2000 tarih 2000/994 E 2000/792 K sayılı kararı ile iflasının kapatıldığı, İstanbul 1 İflas Müdürlüğü’nün 13.09.2000 tarihli yazısı gereği ticaret sicil kaydının kapatılması nedeni ile yargılama Nasaş Alüminyum San. Tic. A.Ş’nin yokluğunda sürdürülüp sonuçlandırılmıştır.

Oysa Anonim Şirket, tasfiye edilip ticaret sicilinden silinir ve durum Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilirse tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti son bulur (TTK. Md. 37, 242, 449).

Bu durumda, ticaret sicilinden silinen anonim şirketin sicilden silinmesine ilişkin kararın kaldırılarak yeniden ticaret siciline yazımı için davacıya HUMK.’nun 39 ve 40. maddeleri uyarınca uygun bir süre verilmesi ve alınacak sonuca göre bu davaya devam edebilme olanağı doğduğu takdirde tüzel kişiliğe tebligat yapılarak davaya devam edilmesi gerekirken bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, yargılama yapılıp karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde davalı SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hükmün bozulmalıdır.