Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4229 K.2009/9453

Davacı, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, davalılardan Tuba Metal Boru profil San.Tic.Ltd.Şti. hakkında açılan davanın reddine, 110.000.00TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan Atak Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti. den alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacı ile davalılardan Atak Profil San.

Tic.Ltd.Şti. vekillerince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 23.06.2009 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ile davalılardan Atak Profil San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ..... geldiler. Diğer davalı adına kimse gelmedi.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava 28.10.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davalılardan Tuba Metal Boru Profil San. Tic. Ltd.Şti’ne yönelik davanın kusurunun bulunmadığından reddine, davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davalı Atak Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline karar verilmiş ve bu karar süresinde davacılar ile davalılardan Atak Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti avukatları tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar murisinin: Asıl işi demir ticareti olan ve çubuk demirler ile yassı mamul denilen levhaların istif ve satışı ile uğraşan davalı Atak Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti’ne ait işyerinin çatısının aktarılması işinde çalışırken, üzerine bastığı eternit levhanın kırılması ile 5,5m yüksekten zemine düşerek öldüğü uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, davalı Atak Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti ile davacı arasında hizmet ilişkisi bulunup bulunmadığı giderek görevli mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 5521 sayılı Yasanın 1.maddesidir. Anılan maddede; işçiyle işveren veya işveren vekili arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinde çözümleneceği hükmü öngörülmüştür. Maddede belirtildiği üzere, İş Mahkemesinin görevli olması için şu iki unsurun birlikte gerçekleşmesi koşuldur. a)Uyuşmazlığın tarafları işçi ve işveren (ya da işveren vekili) olmalıdır. b)Uyuşmazlık iş sözleşmesinden veya İş Kanunundan kaynaklanmalıdır. Mahkemelerin görevi kamu düzeni ile ilgili olup kıyas veya yorum yolu ile genişletilemez yahut değiştirilemez.

Somut olayda, aleyhindeki dava reddolunan Tuba Metal Boru Profil San. Tic. Ltd.Şti’nin çatı onarımı yapılan işyeri ile ilgisinin olmadığı, komşu işyerinin sahibi olduğu, giderek davacı ile arasında işçi işveren ilişkisinin bulunmadığı konusunda uyuşmazlık yoktur. Aleyhine hüküm kurulan davalı Atak Profil Boru San. Tic. Ltd.

Şti’nin ise demir ticareti ile uğraştığı, çubuk demirler ile yassı mamul denilen levhaların istif ve satışını yaptığı, asıl işi ile ilgili bulunmayan işyerinin çatısının aktarılması işini anahtar teslimi olarak dava dışı Ahmet Başol’a verdiği,davacı murisinin çatı onarımını üstlenen bu kişi tarafından işe alınarak çalıştırıldığı, dolayısıyla davacılar murisi ile davalı Atak Profil Boru San. Tic. Ltd.

Şti arasında da hizmet ilişkisinin bulunmadığı, diğer bir deyişle davalı Atak Profil Boru San. Tic. Ltd. Şti’nin de davacılar murisi olan işçinin işvereni olmadığı dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, uyuşmazlığın iş akdinden ve İş Kanunundan doğmadığı giderek davada, yukarıda sözü geçen Yasanın 1.maddenin öngördüğü koşulların oluşmadığı açık-seçiktir.

Öte yandan, zararlandırıcı olayın iş kazası sayılması, görevli mahkemenin belirlenmesi için yeterli olmayıp 5521 sayılı Yasanın 1.maddesinin öngördüğü koşulların ayrıca olayda gerçekleşmesi gerektiği de söz götürmez.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde, davanın görülmesinde genel mahkemelerin görevli olduğu gözetilerek dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmek gerekirken, davanın esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir O halde kamu düzenine ilişkin olan bu husus re'sen nazara alınmalı ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın hüküm bozulmalıdır