Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/443 K.2010/412

Davacı, 1.7.2007 tarihinden itibaren ölüm aylığı almaya hak kazandığının, 3 yıllık sigortalılık süresinin ölüm aylığı almaya yeterli olduğunun ve askerlik borçlanması yapabilceğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı iken ölen eşinden dolayı, ölüm tarihini izleyen aybaşı olan 01.07.2007 tarihinden itibaren ölüm aylığına hak kazandığının,3 yıllık sigortalılık süresinin ölüm aylığı almaya yeterli olduğunun ve askerlik borçlanması yapabileceğinin tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile davacın murisinin ... dosyasındaki 3 yıl 2 ay 17 günlük hizmet süresinin ölüm aylığı bağlanması için yeterli süre olduğunun ve şartları oluştuğundan davacıya 01.07.2007 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesindeki 3 tam yıl sigorta primi ödeme koşulunu 619 sayılı K.H.K. 5 yıla çıkarmış ise de, anılan bu K.H.K.’de Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı ile yürürlükten kalkmıştır. Ne var ki, 4956 sayılı Yasa’nın 21.maddesi ile 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesindeki ölüm aylığı bağlanabilmesi için gerekli sigorta primi ödeme süresi 5 yıla çıkarılmıştır.

Yine aynı yasanın 57/b maddesinde bu değişikliğin 619 sayılı K.H.K.’nin yürürlükten kalkma tarihi olan 08.08.2001 tarihinden itibaren geçerli olacağı belirtilmiştir.

Ancak, 1479 sayılı Yasa’nın 4956 Sayılı Yasa ile değişik 41.maddesinin (a) bendinin yürürlüğe giriş maddesi olan 4956 Sayılı Yasa’nın 57/b maddesinin iptali için 11.03.2004 tarihinde Anayasa Mahkemesi’ne iptal başvurusunda bulunulmuş, Anayasa Mahkemesi’nin 24.06.2004 gün ve E:2004/18, K:2004/89 Sayılı Kararı ile 4956 Sayılı Yasa’nın 57. maddesinin (b) bendinin, 1479 sayılı Yasa’nın 41. maddesinin birinci fıkrasının 4956 Sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değiştirilen (a) bendi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

02.07.2005 tarih ve 5389 sayılı Yasa’nın 4.maddesi ile 4956 sayılı Yasa’nın 57.maddesinin (a) benine “1479 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası, 19,” ibaresinden sonra gelmek üzere “21” ibaresi eklenmiş ve aynı Yasa’nın 5/b maddesi uyarınca 4.maddesinin 2.8.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Bu durumda 1479 sayılı Yasa’nın 41.maddesinde 4956 sayılı Yasa’nın 21. maddesiyle 24.7.2003 tarihinde yapılan değişiklikle 3 tam yıl prim ödeme koşulunu 5 tam yıla çıkaran düzenlemenin yürürlük tarihi 02.08.2003 olarak değiştirildiğinden ,bu tarihten sonra ölen sigortalıların hak sahipleri için 5 tam yıl sigorta primi ödeme koşulu aranacaktır.

Somut olayda, davacı murisinin Esnaf ... sigortalısı olarak tescil edildiği 18.04.1999 tarihinden itibaren 05.07.2002 tarihine kadar 3 yıl 2 ay 17 gün sigortalı hizmetinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Muris, 5389 sayılı Yasa ile değişik 4956 sayılı Yasa’nın 21.maddesinin 02.08.2003 yürürlük tarihinden sonra 07.06.2007 tarihinde öldüğüne göre, mirasçının ölüm aylığı istemi 1479 sayılı Yasa'nın 4956 sayılı Yasa ile değişik 41. maddesine göre beş tam yıl prim ödeme şartına tabidir. Başka bir anlatımla ölüm aylığının bağlanması için 5 tam yıl prim ödeme koşulu gerçekleşmemiştir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.