Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/4664 K.2009/10200

Davacı, 20.04.1982-20.10.2005 tarihleri arası ... sigortalısı olduğunun, 1 yıl 8 ay askerlik borçlanması ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere verilen kararın bozma kararına uygun olmasına göre davalı Kurumun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1.1.1994-31.12.1996 tarihleri arasındaki 2925 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının iptali ile davacının 20.4.1982-20.10.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun ve 1 yıl 8 ay askerlik borçlanması ile birlikte yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti ile dava tarihinden itibaren hak kazanılan yaşlılık aylığının davalı Kurumdan tahsili ile davacıya verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen 22.6.2007 tarihli karar Dairemizin 24.4.2008 tarihli kararı ile gerekçe ile hükmün fıkrası arasında farklılık bulunduğu gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulmak suretiyle davacının 22.3.1985-20.10.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tespiti ile 01.01.1994-31.12.1996 tarihleri arasındaki 2925 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının iptaline, davacının 20.4.1982-22.3.1985 tarihleri arasındaki döneme ve yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelere toplanan delillere göre mahkemece davacının 22.3.1985-20.10.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğuna ve bu zorunlu sigortalılığı ile çakışan isteğe bağlı sigortalılık olan 1.1.1994-31.12.1996 tarihleri arasındaki 2925 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığın iptaline ilişkin olarak verilen hüküm doğrudur.

Uyuşmazlık davacının 20.4.1982-22.3.1985 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olup olmadığı, yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanamadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı dava dilekçesinde ilk olarak 26.12.1996 tarihinde sigortalı olarak tescil edildiğini, 1999 yılında müracaatı üzerine davalı Kurumca sigortalılık başlangıç tarihinin 20.4.1982 tarihine çekildiğini 20.4.1982-31.12.1999 tarihleri arasındaki tüm prim borcunu 1999 Affı ile ödediğini bildirmiş, davalı Kurum vekili ise davacının ilk olarak 26.12.1996 tarihi itibariyle tescil edilip bilahare oda kaydına göre tescilinin 22.3.1985 tarihine çekildiğini ileri sürmüş ise de davacının dava dilekçesi ekinde ibraz ettiği 17.5.1999-10.2.2004 tarihleri arasında Kurum kayıtlarından alınan 9 adet bilgisayardan çıkma hizmet döküm cetvelinde davacının sigortalılık tescil tarihinin 20.4.1982 olarak gözüktüğü ve 1999 Affından yararlandığının yazılı olduğu görülmektedir.

Hal böyle olunca davacının davalı Kurumun hatalı işlemi sonucu sigortalılık başlangıç tarihinin 20.4.1982 tarihine çekildiğinin kabulü gerekmektedir.

Davalı Kurum’un geçmişe yönelik (uyuşmazlık konusu dönemi de kapsar şekilde) prim tahsil etmesi ve uzun süre bu primleri kullanması ve daha sonra davacının sigortalılığını iptal etmesi Medeni Kanun’un 2. maddesinde ifadesini bulan objektif iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacaktır.

Sosyal güvenlik kurumlarının anayasal görevlerini yerine getirirken, sigortalılara karşı olabildiğince yasal haklarını hatırlatması ve bu durumlarını izlemesi zorunlu görev olarak ortaya çıkar. ...’un bu anayasal sosyal güvenlik ödevinin gereği olarak, sigortalısını uyarmaması sonucu, primleri tahsil edilen sürelerin 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 01.10.1997 gün ve E: 1997/10-578, K: 1997/758. 24.09.2003 gün ve 2003/10-489, 2003/490 sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Davacı her ne kadar uyuşmazlık konusu olan 20.4.1982 – 22.3.1985 tarihler arasında vergi kaydı bulunmadığından sigortalılık şartlarını taşımıyor ise de bu döneme ilişkin primlerini 1999 Affı ile ödemiş ise artık 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak kabul edilecektir.

Yapılacak iş; davalı Kurumdan davacının 1999 Affı ile ödediği primlerin 20.4.1982-22.3.1985 dönemini kapsayıp kapsamadığını sormak gerekirse bu konuda bilirkişi incelemesi yapmak, ödediği anlaşılıyor ise davacıyı bu dönemde sigortalı saymak, 20.4.1982 – 20.10.2005 tarihleri arasında prim borcu bulunup bulunmadığını belirleyip yaşlılık aylığı koşullarını tartışmaktır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.