Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/5474 K.2010/3444

Davacı, davalı işveren nezdinde Temmuz 2000-Kasım 2005 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava; davacının Temmuz 2000-Kasım 2005 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerlerinde çalıştığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin reddine, karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının ihtilaf konusu dönemde davalı adına tescilli ...sicil nolu iş yerinde 07.09.2002-30.11.2002 tarihleri arasında 40 gün, 22.07.2003-10.11.2003 tarihleri arasında 110 gün 2004 yılında 35 gün ve 01.05.2005-01.06.2005 tarihleri arasında 31 gün olmak üzere kısmi çalışmalarının Kuruma bildirildiği, ayrıca dava dışı Ö.T.adına tescilli ....sicil nolu iş yerinde 28.07.2000-31.10.2000 tarihleri arasında 49 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, davalı adına tescilli ....sicil nolu iş yerinin 25.02.1993-21.04.2004 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında bulunduğu ayrıca davalı adına tescilli (K.

Mah, Çankaya-Ankara adresinde bulunan) ....sicil nolu iş yerinin de 07.09.2002-18.11.2005 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında bulunduğu, Alanya 3. Noterliğince düzenlenen 20.02.2004 tarih 00169 Yevmiye nolu vekaletname ile davalı C.E.'un davacıya iş takibi ile ilgili geniş yetkiler içeren vekaletname verdiği, davalının 12.02.2002 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile yapımını üstlendiği K.Mah, Çankaya-Ankara adresinde bulunan 27255 ada 1 parsel nolu taşınmazdaki inşaatın yapımının 04.04.2007 tarihinde tamamlanarak teslim edildiğinin tespit edildiği,

davalı adına tescilli iki ayrı iş yerine ait dönem bordrolarının dosyada bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında; resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması, salt, bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordroları, tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Sosyal Güvenliğe yönelik bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği araştırılmalı, işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı, Kanun kapsamında bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, süreklimi kesintilimi olduğu, başlangıç ve bitiş tarihleri konularında tanıkların sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri dikkate alınmalı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile bu beyanlar kontrol edilmeli, mümkün oldukça işyerindeki çalışmaları dava konusu sürede süreklilik arz eden işyeri çalışanları ile kayıt ve araştırma yolu ile belirlenmiş komşu ve yakın işyerinden tanıklar dinlenilmeli,

çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıkça belirlenmelidir.

Somut olayda, davacının, davalı işveren adına tescilli iş yerinde 07.09.2002-01.06.2005 tarihleri arasında çalışmalarının kısmi olarak bildirilmiş olması, ayrıca 1073236.06 sicil nolu iş yerinin bulunduğu K.Mah, Çankaya-Ankara adresinde davalının 2002 yılı ile 04.04.2007 tarihleri arasında kat karşılığı inşaat yaptığı anlaşıldığından giriş bildirgesinin verildiği 07.09.2002 tarihinden sonraki dönem yönünden iş yeri bordro tanıkları ya da komşu iş yeri tanıkları dinlenmeden, işveren tarafından davacıya verilen vekaletnameye göre davacının yaptığı işler ile ilgili kayıt ve belgeleri araştırılmadan karar verilmiştir.

Yapılacak iş, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerinden geçen ve Kuruma bildirilmeyen süreler yönünden uyuşmazlık konusu dönemde davalı adına tescilli iki ayrı iş yerine ait Kuruma verilmiş dönem bordroları varsa kurumdan istenip dönem bordrolarında çalışmaları görülen tanıkların beyanlarına başvurmak, dönem bordrolarının bulunmaması yada bordro tanıklarının adreslerinin tespit edilemediği ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde Kurumdan bilgi alınarak veya Emniyet yoluyla yaptırılacak araştırma sonucu iş yerine komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak, ayrıca davacının davalı adına vekil olarak takip ettiği işler ile ilgili kayıt ve belgeler getiirtilerek tüm deliler birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.