Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/6650 K.2009/10880

Davacı, murisinin 1479 sayılı yasaya tabi sigortalılığının iptali ile 2926 sayılı yasa tarım bağkur dosyasından ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacıya sadece 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık süreleri yeterli olduğundan bu sigortalılık sürelerine göre ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine ve murisin 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacıya murisinin 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ Kur sigortalılık dosyasında şartları oluştuğundan bu dosya üzerinden ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, murisin 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığı nedeniyle prim borcu bulunduğundan bahisle ölüm aylığı bağlanamayacağı yönündeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir

1479 Sayılı Yasa’nın 41. maddesindeki 3 tam yıl sigorta primi ödeme koşulunu 619 Sayılı K.H.K. 5 yıla çıkarmış ise de, anılan bu K.H.K.’de Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı ile yürürlükten kalkmıştır. Ne var ki, 4956 Sayılı Yasa’nın 21.maddesi ile 1479 Sayılı Yasa’nın 41. maddesindeki ölüm aylığı bağlanabilmesi için gerekli sigorta primi ödeme süresi 5 yıla çıkarılmıştır.

Yine aynı yasanın 57/b maddesinde bu değişikliğin 619 Sayılı K.H.K.’nin yürürlükten kalkma tarihi olan 08.08.2001 tarihinden itibaren geçerli olacağı belirtilmiştir.

Ancak, 1479 Sayılı Yasa’nın 4956 Sayılı Yasa ile değişik 41.maddesinin (a) bendinin yürürlüğe giriş maddesi olan 4956 Sayılı Yasa’nın 57/b maddesinin iptali için 11.03.2004 tarihinde Anayasa Mahkemesi’ne iptal başvurusunda bulunulmuş, Anayasa Mahkemesi’nin 24.06.2004 gün ve E:2004/18, K:2004/89 Sayılı Kararı ile 4956 Sayılı Yasa’nın 57. maddesinin (b) bendinin, 1479 Sayılı Yasa’nın 41. maddesinin birinci fıkrasının 4956 Sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değiştirilen (a) bendi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

02.07.2005 tarih ve 5389 sayılı Yasa’nın 4.maddesi ile 4956 sayılı Yasa’nın 57.maddesinin (a) benine “1479 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası, 19,” ibaresinden sonra gelmek üzere “21” ibaresi eklenmiş ve aynı Yasa’nın 5/b maddesi uyarınca 4.maddesinin 2.8.2003 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı murisinin 1.1.1985-3.10.2004 tarihleri arasında 15 yıl 9 ay 2 gün tarım ... sigortalısı olduğu ve bu sürelere ait prim borcunun tamamının 19.12.2006 tarihinde ödendiği , kurumca 2006 yılında resen yapılan tescil işlemine göre murisin vergi kaydına göre 4.10.2000-11.11.2004 tarihleri arasında 4 yıl 1 ay 7 gün sigortalılığının kayda geçirildiği ve bu sigortalılığının pirim borçlarının ödenmediği anlaşılmaktadır.

Muris, 11.11.2004 tarihinde öldüğüne göre, davacı eşe ölüm aylığının bağlanması için 5 tam yıl prim ödeme koşulu 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık dosyası üzerinden fazlası ile gerçekleşmiştir.

Bu durumda mahkemece 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık dosyası üzerinden davacıya ölüm aylığı bağlanması gerekeceği yönündeki karar doğru ise de davacının açıkça ölüm aylığı bağlanması yönündeki istemini dikkate alınmadan kararda aylık bağlanması gereken tarihin belirtilmediği bu şekli ile kararın H.U.M.K 388-389 maddelerindeki koşulları taşımadığı ve infazının kabil olmadığı bu durumun davalı Kurumunda hak alanını ilgilendirdiği ortadadır.

Yapılacak iş; davacının ölüm aylığı için Kuruma ulaşan tahsisi talebinin bulunup bulunmadığının Kurumdan sorulması, varsa tahsis talep tarihi itibariyle aylık koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi, tahsis talebi bulunmadığının anlaşılması durumunda ise dava tarihini takip eden aybaşından itibaren davacıya 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık dosyası üzerinden ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesi gerekir Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.