Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/7044 K.2010/6366

Davacı, 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı iken oğlu ...'nun sigortası üzerinden 6.8.2003 tarihini izleyen aybaşından itibaren ölüm aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı iken ölen oğlu ...’nun sigortası üzerinden 06.08.2003 tarihini izleyen aybaşından itibaren ölüm aylığına hak kazandığının tesbiti istemine ilişkindir Mahkemece istemin kabulü ile davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,7538274 sigorta sicil nolu oğlu ...’nun ölümü dolayısıyla ölüm aylığına hak kazandığına,506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'unda değişiklik yapan 4958 sayılı Yasa’nın yürürlük tarihi olan 06.08.2003 tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere davacı ...’ya ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tesbitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, muris ...’nun ,... kaydının olmadığı, 01.09.1974-31.01.1975 tarihleri arasında 120 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmasının olduğu,davacının murisi adına 03.06.2008 tarihinde 09.03.1976-30.11.1977 tarihleri arasındaki 600 günlük askerlik süresini borçlanma talebinde bulunduğu,Kurum'ca talebin kabul edilerek borçlanma bedelinin 2.433.60 TL olarak belirlendiği,davacının 20.06.2008 tarihinde 2.230.80 TL olarak borçlanma bedelini ödediği,davacının Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi çalışmasının ve kaydının bulunmadığı,

aylık almadığı,1956 doğumlu muris ...’nun 30.08.1987 tarihinde bekar olarak öldüğü, davacının ölenin annesi olup hak sahibi olduğu,davacının 14.05.2008 tarihinde davalı Kurum'dan ölüm aylığı bağlanması talebinde bulunduğu,Kurum'ca, davacının geçimini ölen sigortalının sağlamadığı müfettiş raporuyla belirlendiğinden aylık talebinin reddedildiği,murisin iş kazası geçirdiğine dair dosyada belge bulunmadığı anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 66/C maddesinde toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş durumda olan ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanacağı bildirilmiş, anılan maddenin “en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup sigortalılık süresinin her yılı için ortalama 180 gün” sözcükleri Anayasa Mahkemesinin 18.10.2006 tarihinde yürürlüğe giren 2001/479 Esas, 2005/1 Karar sayılı 6.1.2005 tarihli kararı ile iptal edilmiş,

506 sayılı Yasa’nın 60/C maddesi 12.12.2006 tarihli 5561 sayılı Yasa’nın 1. maddesi ile değiştirilerek 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinde en az 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalıları primi ödemiş durumda ölen sigortalının hak sahibi kimselerine ölüm aylığı bağlanacağı bildirilmiş,

5561 sayılı Yasa'nın 3. maddesi ile 506 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 93. maddesinde ise bu Kanunun 66 ncı maddesinin (c) bendi ile 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununun 26 ncı maddesinin (a) bendinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu değişiklikle öngörülen şartları yerine getiren sigortalının hak sahiplerinin aylıkları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme dönemi başından geçerli olmak üzere başlatılacağı bildirilmiş, 5561 sayılı Yasa 18.10.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa’nın 32/2-a maddesinde ise en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya Yasa'nın 4. maddesinin 1/a bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş durumda iken ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda, ölüm aylığı bağlanması şartlarından sigortalılık süresi şartının oluştuğu ortadadır. Ancak davacı murisinin iş kazası sonucu hayatını kaybettiğine dair bir iddia ve dosyada kayıt ve belge de bulunmadığından, davacının 506 sayılı Yasa’nın 24. maddesi kapsamında ölüm aylığı şartlarından yararlanamayacağı, aynı yasanın 66/c maddesindeki şartların varlığının araştırılması gerektiği açıktır.

Yapılacak iş; davacı murisinin 01.09.1974-31.01.1975 tarihleri arasında 120 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmasının bulunması, davacının murisi adına 03.06.2008 tarihinde 09.03.1976-30.11.1977 tarihleri arasındaki 600 günlük askerlik süresini borçlanma talebinde bulunulması,Kurum'ca talebin kabul edilerek borçlanma bedelinin 2.433.60-TL olarak belirlenmesi, davacının 20.06.2008 tarihinde 2.230.80-TL olarak borçlanma bedelini ödemesi karşısında ödenen borçlanma bedelinin kaç günlük askerlik borçlanma süresine denk geldiğinin araştırılarak davacının hangi yasal düzenlemeye göre ve hangi tarihten itibaren ölüm aylığı şartlarının oluştuğu belirlenerek çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.