Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/7230 K.2010/5514

Davacı, Kurumca resen tahakkuk ettirilen prim borcunun iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacı işyerinde çalışan işçilerin ay içinde eksik çalıştırıldığı günler nedeniyle Kurumca yapılan re’sen prim tahakkukuna karşılık, davacı işveren tarafından eksik bildirim nedenlerini içeren belgeler eklenen aylık bildirgelerin davalı Kuruma verildiği, buna rağmen Kurumun bu belgelerin her zaman düzenlenebilir belgelerden olması nedeniyle yapılan itirazı reddettiği, Kurumca re’sen yapılan tahakkukun yasa ve yönetmeliğe aykırı olduğundan bahisle, bu tahakkuk işlemine konu borcun iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; davalı Kurum işlemine neden olan işçilerin tanık sıfatıyla verdikleri beyanları, 30 günden az çalışıldığına dair işçilerin noterde imza ettikleri belgeler, ücret bordroları ve ibranameler dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı şirketin 2003 yılı 2. dönem bordrosunda 30 tam günden az çalışanlar için eksik gün bildirim formu vermediğinden resen düzenlen ek bildirge ve bordrolarıyla davacıya 1.497,77 TL pirim 133,95 TL işsizlik pirimi tahakkuku yapılarak borç çıkarıldığı, davacının bu dönemde çalışan bir kısım işçilere ait bildirilen günler kadar çalıştıkları yönündeki beyanları içeren 2.3.2004 ve 18.3.2004 tarihli noterden onaylı ibranamelerini dosyaya sunduğu,

dosyadaki belgelerden bu dönemde çalışan işçilerin 10 ila 21 gün arasında değişen şekilde kuruma bildirildikleri, yine davacının 30.9.2003 tarihini içeren ancak süresinde Kuruma verildiğini ve sonradan düzenlenmediğini gösteren geçerli bir kaydı içermeyen ücret bordrosu ile puantajları dosyaya ibraz ettiği anlaşılmaktadır

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasa’nın 4447 sayılı Yasanın 11. maddesiyle değişik 79/2. maddesidir. 79. maddeye eklenen ikinci fıkraya göre, otuz günden az çalışan ve ücreti ödenmeyen sigortalıların, “hangi nedenle daha az çalıştıklarının” ve “hangi sebeple tam ay üzerinden ücret ödenmediğinin” kanıtlarının işverence belgeleriyle birlikte Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

İşverenin eksik çalışmayı yasanın öngördüğü sürede geçerli ve inandırıcı kanıtlarla belgeleyememesi halinde, bu durum “sigortalının eksik prim gün sayısı bildirilen ayın tamamında diğer bir anlatımla 30 gün süreyle çalıştığına” yasal karine oluşturur. Bu karinenin aksinin ise, “sonradan düzenlenmesi olası bulunmayan geçerli ve inandırıcı bilgiler içeren” belgelerle kanıtlanması zorunludur.

Öte yandan, 79. maddeye eklenen 3. fıkrada ise işveren, sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgeleri Kuruma vermemişse veya verilen belgeler Kurumca geçerli sayılmamışsa, otuz günden az bildirilen sürelere ait primler Kurumca resen tahakkuk ettirilerek, Sosyal Sigortalar Kanununun 80. maddesine göre 6183 sayılı Yasa uyarınca tahsil olunacağı hüküm altına alınmaktadır.

Şu hale göre; İşverenin, eksik bildirim nedenlerini açıklayan bilgi ve belgeleri vermemesi hâlinde, uyuşmazlık çıktığı takdirde, ispat yükünün işverene ait olacağı doğaldır. Bu bağlamda İşveren, sonradan düzenlenmesi olası bulunmayan geçerli ve inandırıcı bilgiler içeren kanıtlarla sigortalının ay içinde 30 günden eksik çalıştığınıkanıtlamak zorundadır. Aksine, kısmi çalışmayı doğrulayan bilgi ve belgeler prim bildirgelerine eklenmemişse, değinilen yasal karinenin gereği olarak sigortalının ayın tamamında çalıştığının varsayılmasının sonucu olarak kurumun eksik bildirilen süreler için ek prim tahakkuk ve tahsil etme hakkı doğacaktır.

Somut olayda.

Kurum tarafından, sigortalıların 2003 yılı 2 döneme ilişkin olarak, ait olduğu ay içinde 30 günden eksik prim ödeme gün sayısı bildirilmesi nedeniyle, işverenden eksik bildirimler için, aylık sigorta prim bildirgeleri ile dönem bordroları talep edilmiş, bu bağlamda, işverence ibraz edilen ve sigortalıların eksik çalışmalarına ilişkin dönemlerle ilgili açıklamaları içeren belgelerin yukarda belirtilen karinenin aksini gösterir nitelik ve kanıt özelliği taşımadıkları, her zaman için düzenlenmelerinin olanaklı ve inandırıcılıktan uzak bulunmaları karşısında;

işverence, sonradan ibraz edilen işbu bilgi ve belgeler itibar edilir nitelikte geçerli bir kanıt olarak değerlendirilemez.Bu hususta adi olarak düzenlenmiş belge ve yazıların yazılma tarihini ve Kuruma süresinde sunulduğunda dair bilgi içermemesi, bu haliyle dayanılan yazılı belgelerin sonradan düzenlenmiş olduğu kanaatini uyandırdığı nazara alınarak, davacının, soyut tanık beyanlarına dayanarak iddiasını ispat ettiği kabul edilemez.

Yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda, davacının eksik çalışma olgusunu sonradan düzenlenmiş noter tasdikli beyanlara, tanık ifadelerine ve ücret bordrolarına dayandırmış olması karşısında, bu iddiasını ispat etmiş sayılamayacağı kabul edildiğinden, açıklanan bu nedenlerle davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.