Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/7459 K.2010/6054

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 15.12.1999-5.1.2001 ve 15.6.2004-28.6.2005 tarihleri arasında çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan Kurum vekilleri ile ... İnş. Ltd.Şti tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 15.12.1999-05.01.2001 ve 15.06.2004-28.06.2005 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmalarının tesbiti ile işçilik alacağı istemine ilişkindir.

Mahkemece, tanık sözlerine dayanılarak davacının davalı ... İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi işyerinde 15.12.1999-05.01.2001 ve 15.06.2004-31.12.2004 tarihleri arasında; davalı ... İnşaat Tahmil Tahliye ve ... Madde Taahhüt Sanayi Limited Şirketi'ne ait (1104845033) sicil nolu işyerinde 01.01.2005-15.06.2005 tarihleri arasında kesintisiz asgari ücret ile sigortalı çalıştığının tesbitine, diğer hizmetleriyle birleştirilmesine, sigortalı gösterilen kısmın dışlanmasına ve kararda yazılı işçilik alacaklarının davalı işverenlerden tahsiline karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacıya ait 23.03.2005 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, anılan işe giriş bildirgesindeki imzanın davacının eli ürünü olmadığının Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin 20.10.2006 tarihli raporunda belirtildiği, davacının davalılardan ... İnşaat Tahmil Tahliye ve ...

Madde Taahhüt Sanayi Limited Şirketi işyerinden 25.03.2005-15.06.2005 tarihleri arasındaki çalışmalarının Kuruma bildirildiği, diğer davalılara ait işyerinden bildirim yapılmadığı, davalılardan ... İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'ne ait işyerinin 11.07.1994 tarihinde ve ... İnşaat Tahmil Tahliye ve ...

Madde Taahhüt Sanayi Limited Şirketi'ne ait işyerinin 01.01.2005 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, 2005 yılı 3-6. aylar arası aylık prim ve hizmet belgelerinin mevcut olduğu, bunların dışında dönem bordrolarının getirtilmediği ve davalı işverenler tarafından işyeri kayıtlarının ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece dinlenen tanıklardan bir kısmının 2005 yılı 3-6. aylar arası aylık prim ve hizmet belgelerinde adı geçmekte olup, bu nedenle söz konusu tanıkların davacının 2005 yılı 3-6. aylar arası çalışmalarını kanıtlar nitelikteki ifadelerinin hükme esas alınması yerindedir.

Ancak, dosya içerisinde başka dönem bordrosu olmadığından, tesbitine karar verilen diğer süreler yönünden dinlenen tanıkların davacıyla birlikte çalışan ve kayıtlara geçmiş kişiler olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.

Öte yandan, tesbiti istenilen süreler çok öncelere ilişkin bulunduğundan tanıkların bu sürelerle ilgili bilgileri bugüne değin eksiksiz olarak hafızalarında korumaları da hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmez.

Yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesi olan bu tür hizmet tesbitine yönelik davaların, kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icap ettiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın içtihadı gereğidir.

Yapılacak ..., davanın nitelikçe kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması nedeniyle mahkemece, doğrudan soruşturma genişletilmek sureti ile, davacının tesbitini istediği sürelerin tümüne ilişkin dönem bordrolarının Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan getirtilerek,

davacı ile aynı tarihte birlikte çalışan ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar belirlenmek, bu tanıkların bilgilerine başvurmak ve gerektiğinde davacının tesbitini istediği tarihler arasında çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu olan işyerlerini belediye, emniyet veya jandarma vasıtasıyla saptamak, saptanan bu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişileri, başka bir anlatımla, Sosyal Güvenlik Kurumu’nda kayıtları olan komşu işyeri veya benzer işi yapan işyeri sahiplerinin veya çalışanlarının bilgilerine başvurulmak ve olabildiğince delilleri toplayıp,

bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ile ... İnşaat Tahmil Tahliye ve ... Madde Tahhüt San. Ltd. Şti.'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.