Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/8854 K.2009/10645

Davacı, SSK'lı hizmetleri hariç l.5.l985- l.7.2006 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine 5458 sayılı yasadan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava davacının l.5.l985- l.7.2006 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5458 sayılı Yasa'dan faydalanması gerektiğinin tesbitine ilişkindir. Mahkemece davacının 31.8.1996- 1.7.2006 tarihleri arasında 1996 yılında 120 gün, l997 yılında 247 günlük 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışması dışında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tespitine 5458 sayılı yasa yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının Tarım ... sigortalısı olarak ...'a l.5.l985 tarihinde resen kayıt ve tescil edildiği Kurumca, prim ödemesi ve de tarımsal faaliyetini belirten herhangi bir belge, form olmadığından bu tescilin iptal edilerek tescilinin prim ödemesi nazara alınarak l.l0.l99l tarihinde yapıldığı, 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları nedeniyle sigortalılığının 31.8.1996 tarihi itibariyle durdurulduğu prim ödemelerine göre yeniden l.7.2006 tarihinde tescilinin yapıldığı,

davacının tarım bağkur sigortalısı olarak l99l, l995 yıllarında 14.6.2006, 28.7.2006, 13.10.2006, 16.11.2006, 25.12.2006 tarihlerinde 2007 ve 2008 yıllarında prim ödemelerinin olduğu 5458 sayılı Yasa'dan faydalandırılarak prim borcunu bitirdiği, kurumca talebi olmadığı gerekçesiyle yapılandırma ve buna bağlı olarak 5458 sayılı Yasa'ya göre ödediği primlerin iptal edildiği, T.M.O.nce 30.6.1999 tarihinde ve Tarım Şeker Fabrikasına l995 yılında prim kesintisi yapıldığı, ziraat odasına 5.4.1993 tarihinden itibaren üye olduğu, 2002 tarihinde alınan 130 dönüm arazisinin, 2000 yılında alınan traktörünün bulunduğu görülmüştür.

Mahkemece, davacının 31.8.1996- 1.7.2006 tarihleri arasında kısa süreli 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları dışında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmesi doğru ise de davacının 13.6.2006 tarihinde taahhütnamesi 14.6.2006, 28.7.2006 ve takip eden tarihlerde 5458 sayılı Yasa'ya göre prim ödemelerinin olduğu nazara alınarak 5458 sayılı Yasa'dan yararlandığının tesbitinede karar verilmesi gerekirken başvurusu olmadığından 5458 sayılı Yasa ile ilgili istemin reddine karar verilmesi usul ve yasa'ya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğInden HUMK.nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.