Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2009/9231 K.2009/11154

Davacı,emekli olma amacıyla Kuruma müracaat ettiği,anak Kurumun borcu olduu gerekçesiyle ile aylık talebini işleme koymadığından talebinin kabülüne karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı ,Giresun 1. Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin 2006/445Esas -508 Karar sayılı kesinleşmiş ilamı ile tesbit edilen 01.10.1996-26.07.2006 tarihleri arasında Tarım Bağ Kur sigortalılığının 26.07.2006 tarihinde sona erdiğinin tesbiti ile 5510 sayılı Yasa kapsamında yapılandırma talebi ile 29.08.2008 tarihli aylık talebinin geçerli sayılması gerektiğinin tesbitini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile;01.01.1996 da başlayan Tarım ... sigortalılığının kesinleşmiş ilam doğrultusunda 26.07.2006 tarihinde sona erdiğinin tesbitine, yasal süresinde başvurulmuş olması nedeni ile 5510 sayılı Yasa kapsamında yapılandırma işlemi ile, 29.08.2008 tarihli tahsis talebinin geçerli olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Giresun İş Mahkemesinin 2006-445 Esas nolu dosyasında davacı 29.08.1996 tarihinden dava tarihi olan 26.07.2006 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalı Kurumun 01.12.2008 tarihli yazısı içeriğinden davacının kesinleşmiş mahkeme ilamında yer alan 01.10.1996-26.07.2006 döneminden sonra zirai faaliyetinin devam etmesi nedeniyle sigortalı sayılarak 26.07.2006-01.06.2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden prim borcu çıkarılmış ve davacının yapılandırma ve tahsis talebi işleme konmamıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye,Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Giresun İş Mahkemesinin 2006/445 Esas nolu dosyasının tetkikinden davacının 15.01.2005 tarihinden beri Ziraat Odasına, 06.03.1989 tarihinden beri Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı olduğu, zirai arazilerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının 26.07. 2006 tarihinden sonra yukarıda belirtilen şekilde zorunlu Tarım Bağ Kur kapsamında sigortalığını gerektirir şekilde zirai faaliyetinin devam edip etmediği ile yaşlılık aylığı talep tarihinde tam aylığa mı yoksa kısmi aylığa mı hak kazandığı araştırılmamıştır.

Yapılacak iş; davacının ziraat odası ve kooperatif kaydının devam edip etmediğinin sorularak, zirai arazilerinde tarımsal faaliyette bulunup bulunmadığını zabıta kanalı ile araştırmak, zirai gelir vergisi mükellefe olup olmadığını vergi dairesinden sormak çıkacak sonuca göre 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığın son bulup bulmadığını belirlemek, sigortalılığın devam ettiğinin anlaşılması halinde ise davacının tahsis talep tarihinde kısmi veya tam aylığa hak kazanıp kazanmadığını tespit etmek, bir kişinin yaşlılık aylığı alması ve çalışmaya devam etmesi halinde Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyeceği de nazara alınarak çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.