Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/10092 K.2011/13462

Davacı, 19.10.1987-06.04.1989, 28.03.1994-28.03.1999 ile 01.04.2004-29.03.2009 tarihleri arasında 1479 sayılı yasa kapsamında ... sigortalısı olduğunun tespitiyle, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 19.10.1987-06.04.1989, 28.03.1994-28.03.1999 ile 01.04.2004- 29.03.2009 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalısı olduğunun ve 5510 sayılı Yasa'nın geçici 21.maddesi uyarınca 29.03.2009 tarihinden itibaren Esnaf ... sigortalılığının devam ettiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 5510 sayılı Yasa uyarınca davacının Ziraat Odası kaydı nedeniyle 01.10.2008 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği, davacının 01.10.2008 tarihinde başlatılan Tarım ... sigortalılığının iptali talebinin oda kaydı devam ettiği gerekçesiyle reddedildiği,davacının 19.10.1987-30.03.1989, 28.03.1994-03.05.1999 ve 01.04.2004-29.03.2009 tarihleri arasında muhtarlık yaptığı, 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olarak tescilinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; davacının muhtarlık görevi nedeniyle 19.10.1987-30.03.1989, 28.03.1994-03.05.1999 ve 01.04.2004-29.03.2009 tarihleri arasında sigortalı sayılıp sayılmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2108 sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasasının 4. maddesi hükmüne göre; köy ve mahalle muhtarlarından bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı olmayanlar 1479 sayılı Bağ - Kur Kanunu kapsamına alındığı gibi, 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Sağlık Sigortası Kanununun yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden itibaren de 5510 sayılı Yasanın 4/1-(b) maddesine göre sigortalı sayılmışlardır.

Öte yandan; 5510 sayılı Yasanın geçici 8. maddesinde, bu yasanın 4. maddesine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Yasanın yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescil yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren başlayacağı öngörülmüştür. Söz konusu düzenleme muhtarları da kapsamaktadır.

2108 sayılı Yasanın borçlanmaya ilişkin 5. maddesi hükmü 5510 sayılı Yasanın 106/3. maddesi ile 01.10.2008 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır.

5510 sayılı Yasanın "sigortalılığın başlangıcı" başlıklı 7/1-b maddesinde sigorta hak ve yükümlülüğünün köy ve mahalle muhtarları için seçildikleri tarihten itibaren başlayacağı, tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanların ise tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek kuruluşlarınca veya kendilerince bir yıl içinde bildirilmesi halinde kaydedildiği tarihten başlayacağı, "sigortalı bildirimi ve tescili" başlıklı 8/c maddesinde 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde bulunanlar hariç olmak üzere diğer alt bentleri kapsamında siortalı sayılan kişiler için 7/1-b maddesinde belirtilen sigortalılık başlangıcından itibaren tescilin yapılacağı, sigortalının kendisini bildirmemesinin sigortalı aleyhine delil teşkil etmeyeceği bildirilmiştir.

Somut olayda davacının tarım ... sigortalısı olarak 22.05.2009 tarihinde geriye doğru yapılan bir işlem ile 01.10.2008 tarihinde tescil edildiği, davacının 24.11.2009 tarihli dilekçe ile Kuruma müracaat ederek tarım ... sigortalılığının iptal edilerek muhtarlıktan 4/1-(b) bendi kapsamında tescil edilmesini talep ettiği görülmektedir.

Davacı 01.04.2004-09.03.2009 tarihleri arasında köy muhtarı olması nedeniyle mevcut düzenlemeye göre 01.10.2008 tarihinden 09.03.2009 tarihine kadar 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalı olap davalı Kurumca 22.05.2009 tarihinde geriye doğru yapılan bir işlem ile 01.10.2008 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı sayılmasına ilişkin işlem hatalıdır.

Bu durumda mahkemece davacının 01.10.2008-29.03.2009 tarihleri arasında muhtarlık görevi nedeniyle 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalı olduğunun tespitine ilişkin olarak verilen hüküm doğrudur.

5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmesinden önceki döneme gelince 1479 sayılı Yasada 506 sayılı Yasaya koşut geçmiş hizmetlerin tespitine olanak tanıyan bir düzenleme bulunmadığından 19.10.1987-30.03.1989, 28.03.1994-03.05.1999 ve 01.04.2004-31.09.2008 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekirken bu dönemlere ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması ayrıca davacı 01.10.2008-09.03.2009 tarihleri arasında muhtarlık görevi nedeniyle 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalı olduğundan 01.10.2008-09.03.2009 tarihleri arasındaki tarım ... sigortalılığının iptaline karar verilmesi gerekirken bu konuda bir karar verilmemek suretiyle çifte sigortalılığa yol açılmış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, davacının 01.10.2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasanın 4/b maddesi hükmüne göre sigortalı olduğunun tesbitine ve çakışan tarım ... sigortalılığının iptaline karar vermesi gerekirken 5510 sayılı Yasanın geçici 8. maddesini gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde; davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.