Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/10578 K.2011/513

Davacı, 01.01.1994-dava tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 01/01/1994-12/8/2009 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın 01/01/1995-31/08/1995,01/01/1996-31/08/1997,01/01/1998-31/08/1998,01/01/1999-31/12/1999 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, fazla sürelere ilişkin talebin reddine, Kurum tarafından kabul edilen dönem yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan re'sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca re'sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re'sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının kuruma 01/08/1994 tarihinde sigortalı tescilinin yapıldığı, ürün teslim etmesi nedeniyle 05/05/1994, 05/08/1994, 13/08/1995, 23/03/1996, 28/03/1997, Ağustos 1997, Ağustos 1998, 11/06/1998, 03/06/1999 ve 31/07/2002 tarihlerinde ürün bedelinden prim kesintisinin yapıldığı, 12/04/2007 tarihinden itibaren Baklan Ziraat Odası'na kayıtlı olduğu, 01/08/1994– 31/12/1994, 01/09/1995–31/12/1995, 01/09/1997–31/12/1997, 01/09/1998–31/12/1998, 01/08/2002- 31/12/2002 tarihleri arasında ve 01/09/2008 tarihinden sonraki dönemde davacının Tarım ... sigortalısı olduğunun kurum tarafından kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının ilk prim kesinti tarihi 05/05/1994 olduğundan 01/06/1994-01/08/1994 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi davacının Kuruma 01/08/1994 tarihinde sigortalı tescilinin yapılması nedeniyle prim kesintileri ve 2926 sayılı Yasa'nın 10.maddesine göre sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde esas alınan tapu kaydına göre 03/02/1972 tarihinde 9400,00 m2 yüzölçümündeki bağ vasfında taşınmaz edinmesi gözönünde tutularak davacının Kurum tarafından kabul edilen süreler haricinde 01/06/1994-12/08/2009 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.