Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/10630 K.2012/6220

Davacı, Nisan 2001 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasaya tabi zorunlu ... sigortalısı olmadığının tespitine, bu tarihten itibaren tahakkuk ettirilen prim borçlarının iptaline, ... kayıt tarihi ile terk arasındaki prim borçlarından dolayı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının Nisan 2001 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu ... sigortalısı olmadığının tespiti ile bu tarihten itibaren tahakkuk ettirilen prim borçlarının iptali, davacının ... kayıt tarihi ile terk tarihi arasındaki prim borçlarından dolayı Kuruma borçlu olmadığının tespiti ve prim alacağı var ise SSK'ya devri istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 1.6.2001 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı olmadığının tespitine ve bu tarihten itibaren davalı Kurumun tahakkuk ettirdiği prim borçlarının iptaline ve fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının "otelcilik" vergi kaydı nedeniyle 3.1.1983 tarihinde başlatıldığı, 5510 sayılı Yasa'nın Geçici 17.maddesine göre 31.12.1999 tarihi itibariyle sigortalılığının durdurulduğu, davacının ortağı olduğu...Mad.Nak.Tur.Taah.San ve Tic.Ltd.Şti ve...Mad.Nak.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti'nin vergi yükümlülüklerinin 31.5.2001 tarihinde sona erdiği,

davacının...Mad.Nak.Tur.Taah.San ve Tic.Ltd.Şti,...Mad.Nak.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti ve...Mad.Ltd.Şti'nin ortağı olduğu ve dosya kapsamında davacının ortaklığının veya bu şirketlerin tüzelkişiliğinin sona erdiğine dair belge ve kayıt bulunmadığı, Isparta Kahveciler-Meşrubatçılar-Otelciler-Hancılar Odası kaydının 27.1.1983 tarihinde ve esnaf ve sanatkar sicil kaydının 28.5.1984 tarihinde başladığı, mahkemece davacının Oda ve sicil kaydı ile tesciline esas "otelcilik" mesleğine ilişkin Kaymakkapı Vergi Dairesi'nin 24210 sayılı vergi kaydının devam edip etmediğinin sorulmadığı,

davacının...Mad.Nak.Tur.Taah.San ve Tic.Ltd.Şti,...Mad.Nak.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti ve...Mad.Ltd.Şti'deki ortaklığının, bu şirketlerin tüzelkişiliğinin ve...Mad.Ltd.Şti'nin 27958

--/--

--2--

sayılı vergi kaydının devam edip etmediğinin sorulmadığı, bu şirketlerin faal olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasa'nın 24/I-a ve I-d bentlerine göre ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile Limited şirketlerin ortakları bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar.

Bu Kanuna tabi sigortalılık; gelir vergisi mükellefi olanların, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri, gelir vergisinden muaf olanların, Esnaf ve Sanatkar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki üye kayıtlarının silindiği, şirketlerle ilgisi kalmayanların, çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin kesildiği tarihten itibaren sona erer.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 2008/10-732 E, 2008/736 K. Sayılı kararında ifade edildiği üzere gelir vergisi, meslek kuruluşu, esnaf ve sanatkarlar sicili kayıtları ve şirket ortaklığı, sigortalıların gerek kendi nam ve hesabına kazanç temini için bağımsız çalışmalarının varlığı ve başlangıcı, gerekse sona erdiği tarih bakımından yasal karine teşkil etmekte olup, aksinin taraflarca ispatı mümkündür.

Davacının vergi kaydının veya şirket ortaklığının devam ettiği belirlenir ise 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılması gerekir. Ancak davacının vergi kaydına konu mesleği gerçekte yapmadığı veya ortağı olduğu şirketin iştigal konusunda gerçekte faal olmadığı hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek bir biçimde kanıtlanır ise davacının Yasa kapsamında sigortalı olmadığı kabul edilir. Somut olayda, davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığını aydınlığa kavuşturmak amacıyla mahkemenin yeterli ve gerekli bir araştırma yaptığı söylenemez.

Mahkemece yapılacak iş, davacının Oda ve sicil kaydı ile tesciline esas "otelcilik" mesleğine ilişkin Kaymakkapı Vergi Dairesi'nin 24210 sayılı vergi kaydının devam edip etmediğini sormak, davacının...Mad.Nak.Tur.Taah.San ve Tic.Ltd.Şti,...Mad.Nak.Paz.San.ve Tic.Ltd.Şti ve...Mad.Ltd.Şti'deki ortaklığının, bu şirketlerin tüzelkişiliğinin ve...Mad.Ltd.Şti'nin 27958 sayılı vergi kaydının devam edip etmediğini sormak, bu şirketlerin faal olup olmadığını ticaret sicili ile şirketlere ait defter, belge ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaparak belirlemek, davacının Oda,

esnaf ve sanatkar sicil kaydı ile vergi kaydına esas meslekleri fiilen yapıp yapmadığını belirlemek ve böylece davacının dava konusu dönemde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olup olmadığı hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek bir biçimde belirleyerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.