Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/11005 K.2012/6473

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/04/1956-30/11/1956 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacı murisinin 01/04/1956-30/11/1956 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın kabulü ile davacı murisinin 01/04/1956-30/11/1956 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar vermiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10 ve 5510 sayılı Yasanın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. İstemin tanık beyanlarına dayanılarak karar altına alındığı, dinlenen tanıkların davacının iddiasını doğrulamadığı anlaşılmakla ve böylece çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim, davacıya ait kimi çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır. Davacının üretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğuna göre davacının işyeri özlük dosyası ve ücret ödeme belgelerinin tamamı getirilmeden sigortalı çalışmalarn kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş, davacı murisinin işyeri özlük dosyasını, Kurumda bulunan sigortalı ve işyeri sicil dosyalarını, dönem bordrolarını istemek, tanıklar talebi doğrulamıyor varsa diğer bordro tanıklarını dinlemek, çalışma doğrulandığı takdirde ücrete ilişkin deliller toplamak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilindirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.