Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/11095 K.2012/6379

Davacı, 01/02/1989-31/07/2001 tarihleri arasında ... sigortalılığının tespitiyle aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, 15/09/1987 tarihinde Esnaf ... sigortalılığının başladığı, kurumun 31/09/1987 tarihi itibariyle vergi kaydı silindiğinden sigortalılığını durdurduğu, bu tarihten sonra da sicil ve oda kaydının devam ettiğini beyan ederek 01/02/1989-31/07/2001 tarihleri arasında ... sigortalılığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Sözü edilen sosyal sigortalılık, kişinin Anayasa’da ifadesini bulan temel sosyal haklardan olan sosyal güvenlik hakkına ilişkindir. Nitekim, Anayasa’nın 12. maddesine göre, herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Anayasa’nın 60. maddesinde ise, “herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, sosyal güvenlik hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı dokunulmaz ve feragat edilemez bir hak olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Somut olayda, davacının 15/09/1987 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasaya göre sigortalı olarak tescil edildiği, 15/09/1987-31/01/1998 tarihleri arasında vergi mükellefiyeti, 23/12/1987-31/07/2000 tarihleri arasında Esnaf Odası , 23/12/1987-11/05/2000 tarihleri arasında Esnaf ve Sanaatkarlar Sicil Memurluğu kaydı bulunduğu, davalı Kurumun ise 18/06/2008 varide tarihi olarak bildirdiği terk dilekçesi uyarınca 31/01/1989 tarihi itibariyle davacının sigortalılığını sonlandırdığı, davacının kuruma verdiği belirtilen bu terk belgesinin davalı kurumca dosyaya sunulamadığı bu nedenle mahiyetinin anlaşılamadığı görülmektedir. Bu durumda davacının sicil ve oda kaydının bulunduğu dönemlerde 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğunun kabulü gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.