Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/11280 K.2010/12428

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan ... Tur.Nak.İnş.San.Tic.Ltd.Şti. Vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, 17.04.2001 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu yaralanan dava açıldıktan sonra 29.07.2006 tarihinde ölen sigortalının maddi ve manevi zararları ile hak sahiplerinden eş ...'ın sigortalının iş kazası sonucu ölümü nedeniyle uğradığı maddi zararının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Turizm Nak İnş. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine fazla istemin reddine karar verilmiş ve bu karar süresinde davacılar ve davalı ... Turizm Nak İnş. Tic. Ltd. Şti'nin avukatları tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. Mahkemece istemin kısmen kabulü ile 24.754,26 YTL Maddi ve 25.000,00 YTL manevi tazminatın kabulüne ilişkin verilen kararın Dairemizin 22.01.2007 tarih 2006/12299, E 2007/195 K sayılı kararı ile davacı talebine göre mahkemece hüküm altına alınan toplam maddi tazminatın da davalılar ... Tur. Mak. Tic. ve San. Ltd. Şirketi ile ...

Oyak A.Ş.'nin sorumluluğu 5.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere tüm davalılardan müştereken ve müsetelsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken hükmedilen toplam 29.574,25 TL maddi tazminatın 5.000,00 TL lik bölümünden yanlızca bu iki davalının sorumlu tutulmuş olması ve yargılama giderlerinin haklılık oranına göre taraflar arasında paylaştırılmamış olması usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile bozulması üzerine mahkemece bozma ilamına uyulduğu, yargılama sırasında 29.07.2006 tarihinde davacı ...'ın vefat ettiği ve yargılamaya davacı ...'ın vekili ...'ın huzuru ile devam edildiği,

mirasçılarının duruşmaya katılımı sağlanmadığı gibi, Av. ...'ın davacının mirasçılarından alınmış vekaletname örneğinin de dosyada bulunmadığı, ayrıca davacının eşi ...'ın mahkemeye açtığı 2008/428 Esas sayılı dava dosyası ile iş kazası nedeni ile ölen eşi ...'ın bakiye 72.692,74 TL maddi zararı bulunduğunu ileri sürerek bu paranın 29.7.2006 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etiği,

bilahare ölen davacı ... vekili olan Av. ...'ın ... adına mahkemeye verdiği 21.4.2010 tarihli dilekçe ile 99.364,48 TL destekten yoksun kalma zararı bulunduğunu bildirip talep edilen maddi tazminatı 26.671,74 TL artırarak toplam 99.364,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsilini istediği anlaşılmaktadır.

Gerçek kişilerin kişiliği ve bununla medeni haklardan istifade(hak) ehliyeti ölümle sona erer. M.K.'nun 27/1. maddesi gereğince dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Davaya ölen kişi adına devam edilmesine imkan yoktur. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçılarıda ilgilendiren daha açık bir anlatımla mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz.

Bu davalara ölen tarafın mirasçıları tarafından devam edilebilir. Diğer yandan Borçlar Kanunun 35/1. ve 397/1. maddesi gereğince vekil edenin sağlığında düzenlediği vekaletname ile yetkili kıldığı avukat vekil edenin dava açıldıktan sonra ölmesi halinde ölüm ile vekalet ilişkisi son bulacağından ölen kişi adına davaya devam edemez. Bu halde mahkemenin ölen davacının mirasçılarını mirasçılık belgesi ile tesbit ettirerek mirasçıları duruşmaya davet ettirmesi gerekir.

Somut olayda, davacının ...'ın 29.07.2006 tarihinde öldüğü ve öldükten sonra vekili aracılığı ile yargılamaya devam edilerek ölen kişi yararına manevi tazminata karar verildiği görülmektedir.

Yapılacak iş; davacının yargılama devam ederken ölmüş olması nedeni ile mirasçılarının usulüne uygun şekilde davaya katılımını sağlayıp taraf teşkili sağlandıktan sonra bir karar vermektir.

Mahkemenin kabul şekli bakımından da; yargılama sırasında ölen davacı ...'ın 26.10.2001 tarihli dava dilekçesi ile 5.000,00 TL maddi, 25.000.00-TL manevi, 28.10.2005 tarihli dava dilekçesi ile 30.576,00 TL maddi sürekli iş göremezlik zararı talep ettiği, davacı ...'ın açtığı 11.7.2008 tarihli dava dilekçesi ile ölen eşi ...'ın bakiye 72.692,74 TL sürekli işgöremezlik zararı bulunduğunu ileri sürerek mirasçı olarak bu miktarın davalılardan tahsilini talep ettiği ve ölen davacı ...'ın ölüm tarihine kadar hakettiği sürekli iş göremezlik zararının SGK'ca bağlanan gelirle karşılandığından karşılanmayan maddi zararı bulunmadığından mahkemece toplam (5.000,00 TL+30.576,00 TL+72.692.74-TL) = 108.268.74-TL lik maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiş olması doğrudur.

HUMK.’nun 83. ve devam maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya istem sonucunun değiştirebilmesi imkanını sağlamaktadır. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür. Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır.

Başka bir anlatımla ıslah, açılmış bir davada taraflarca yapılmış usule ilişkin işlemlere yönelik olarak yapılmalıdır. Bu bağlamda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir davanın açılması olanağı bulunmamaktadır. Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur.

Öte yandan harca tabi davalarda her dava açılırken davalıdan başvurma harcı ile nispi harca tabi davalarda nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin olarak alınır. Gerekli harçlar alındıktan sonra dava dilekçesi esas defterine kaydedilir ve dava dava dilekçesinin esas defterine kayıt edildiği tarihte açılmış sayılır.

...'ın 21.4.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile 26.671,74 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş ise de ıslah yoluyla dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün olmadığından ve destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin dilekçesinin nispi harç yatırılmak suretiyle mahkemeye verildiği ve ancak başvuru harcı yatırılmadığından bu haliyle bir ek dava dilekçesi olarak kabulü dahi mümkün olmadığından, bu nedenle mahkemece "davacı ...'ın ayrıca dava açma hakkı saklı kalmak üzere 26.671.74-TL destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin ıslah isteminin reddine" şeklinde karar verilmesi gerekirken bu miktarın esastan reddine karar verilmiş olması da hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacılar ile davalı ... Turizm Nak İnş. Tic. Ltd. Şti 'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.