Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/11565 K.2012/12528

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 17.8.2002 tarihinde ölen davacıların murisi ... ...'ın 13.4.1997-17.8.2002 tarihleri arasında davalı işveren ...'e ait "büfe" işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Dairemizin 25.01.2007 tarihli bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile davacıların murisi ... ...'ın davalı işveren ...'e ait işyerinde 13.4.1997-17.8.2002 tarihleri arasında kesintisiz geçen ve Kuruma eksik bildirilen 1807 günlük sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmiş ise de bozma ilamının gerekleri yerine getirilmediği gibi yapılan inceleme ve araştırma da sağlıklı bir hüküm kurmaya yeterli değildir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, mahkemece dönem bordrolarında ismi yazılı ... ...'ün tanık olarak dinlenmediği, davacının özlük dosyasının ve tespite konu döneme ait aylık ücret tediye bordrolarının işyerinden getirtilmediği, işverenin bir kısım belgeleri sunmaması nedeniyle yapılan suç duyurusu akıbetinin sorulmadığı ve bu belgelerin soruşturma veya ceza dosyasına sunulup sunulmadığının araştırılmadığı,

işyerinin 10.7.1998 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamından çıkartılması nedeniyle dava konusu dönemde faal olup olmadığının Vergi Dairesinden ve işyerinin yer aldığı Otogarın bağlı olduğu Belediye Başkanlığından işyeri ruhsatının ve faaliyeti olup olmadığının sorulmadığı ve böylece çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, dönem bordrolarında ismi yazılı ... ...'ü tanık olarak dinlemek, davacının özlük dosyasını ve tespite konu döneme ait aylık ücret tediye bordrolarını işyerinden getirtmek, işverenin bir kısım belgeleri sunmaması nedeniyle yapılan suç duyurusu akıbetini sormak ve bu belgelerin soruşturma veya ceza dosyasına sunulup sunulmadığını araştırmak, işyerinin 10.7.1998 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamından çıkartılması nedeniyle dava konusu dönemde faal olup olmadığını Vergi Dairesinden ve işyerinin yer aldığı Otogarın bağlı olduğu Belediye Başkanlığından işyeri ruhsatının ve faaliyeti olup olmadığını sormak,

tespiti istenen dönem içerisinde Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan bir denetim olup olmadığını sormak, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, dinlenen bordro ve komşu işyeri tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek,

davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.