Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2010/12782 K.2012/9152

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1991 yılı sonundan 01.08.2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, davalı işyerinde 1991 yılı sonundan başlayarak 1.8.2006 tarihleri arasında davalı işyerinde aralıksız çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme istemin kabulüne karar vermiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının hizmet cetvelinden davalı ... adına tescilli 11013902 sigorta sicil nolu iş yerinden 01.05.1994 tarihinden itibaren 60 gün, ...'e ait 11013781 sigorta sicil nolu işyerinden 5.5.1994 tarihinden itibaren 60 gün, 1994/3. döneminde 15.9.1994 tarihine kadar 15 gün çalışmasının Kuruma bildirildiği, bu çalışmadan sonra yine davalıya ait işyerinden 1994/3. döneminde 60 gün, 1995 yılında 360 gün, 1996,1997,1998 ve 1999 yıllarında her yıl için 180 gün, 2000,2002,2003,2004,2005 yıllarında her yıl 360 gün, 2001 yılında 240 gün, 2006 yılında da 7.9.2006 tarihine kadar 214 gün çalışmasının bildirildiği,

bu çalışmalara ilişkin olarak ...'e ait 11013781 sigorta sicil nolu işyerinin 1994/2. dönem bordrosunda 60 gün, 1994/3. dönem bordrosunda da 15 gün çalışmanın bildirildiği, davalıya ait işyerinin 1994/2. dönem bordrosunda ise davacının çalışmasının bildirilmediği, 1994/3. dönem bordrosunda ise 60 gün çalışmasının bildirildiği, davalıya ait dönem bordrolarından 1996/3. döneme kadar davacıdan başka çalışan bildirilmediği, 1997/1. dönemden itibaren ise başka şahıslarında çalışmalarının bildirildiği, 1999 yılı ücret bordrolarında davacının her ay 15 gün çalışmasının bulunduğu ve bordroların imzalı olduğu,

diğer yılların ücret bordrolarında ise davacının imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacının 1992-1997 yılları arasındaki çalışması yönünden ifadeleri hükme dayanak alınan tanıklar komşu işyeri çalışanları olup davacının bu sürede ki çalışmasının kesintisiz olup olmadığı husunda yeterli olmadığı, ayrıca davacının hizmet cetvelinde 1994/2. ve 3. dönem bordrolarında başka işyerinden çalışması görülmekte olup, bu dönemde davalıya ait işyerindeki çalışması dışında başka bir işyerinde çalışmasının mevcut olup olmadığı da araştırılmamıştır.

Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek re'sen araştırma ilkesi gereği, davalı iş yerine uyuşmazlık konusu dönemde komşu iş yerlerinin zabıta aracılığı ile araştırılmadan, re'sen tespit edilen tanıklar dinlenmeden davalı ve davacı tanıklarının anlatımına göre sonuca gidilmesi doğru değildir. Ayrıca davacının 1999 yılındaki çalışması yönünden bu yıla ait ücret bordrolarında imzasının bulunduğu da gözetilmemiştir.

Yapılacak iş; dava konusu yapılan çalışma döneminin tamamında, imzalı ücret bordrosu olan dönemlerde imzalı ücret bordrosu kadar, imzalı ücret bordrosu olmayan veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemlerde, zabıta marifetiyle tespit edilecek, işyerine o tarihte komşu olan, kayıtlı iş yeri sahiplerini ve adreslerini açık ve net olarak belirleyip, Belediyeden ve Vergi Dairesinden bu iş yerlerinin kayıtlarını getirip komşu ve yakınlıklarını tespit etmek,

sonrasında bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının kayıtları SGK’dan getirtilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra davacının 1994 yılında başka işyerinde çalışması mevcut ise bu tarihten önceki dönem yönünden hak düşürücü sürenin gerçekleştiği de gözönüne alınarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.